Erzincan’ın Kemaliye (Eğin) ilçesi, sadece eşsiz doğasıyla değil, köklü zanaat kültürüyle de tarihe adını yazdırmış bir yerleşim yeri. Bu zanaat kültürünün en önemli simgelerinden biri olan ve Çevlik Mahallesi’nin hemen altında yer alan Aliustagiller (Çevlik’in Mağazası) Marangoz Atölyesi, dededen toruna aktarılan süreçle Eğin mimarisine ve bölge ticaretine adeta bir fabrika gibi yön verdi.
Kemaliye’den Ankara Polatlı’ya Uzanan Üretim Ağı
Aliustagiller’e ait bu mağaza, sıradan bir marangoz dükkanının çok ötesinde bir üretim gücüne sahipti. Temelden çatıya binaların yapımından kapı, pencere, masa, sandalye, çeyiz sandığı ve tel dolabına kadar akla gelebilecek tüm ahşap işleri bu atölyede can buluyordu.
Atölyenin ünü ve üretim ağı Kemaliye sınırlarını aşarak Türkiye’nin dört bir yanına ulaşıyordu. Keban’ın köylerine nehir kayıkları üreten atölye; Divriği, Kangal ve hatta Ankara’nın Polatlı ilçesine kadar harman makineleri (batöz) üreterek sevk eden dev bir ticari merkez konumundaydı.
Sadece Ticarethane Değil, Bir Gönül Köprüsüydü
Mağazanın Kemaliye tarihindeki yeri sadece ticari başarılarıyla sınırlı kalmadı. Burası aynı zamanda köylerden ilçeye gelen vatandaşların en önemli soluklanma ve dinlenme noktasıydı. Yollardan yorgun argın gelen köylüler, Aliustagiller’in mağazasında dinlenir, fazla eşyalarını güvenle buraya emanet eder ve çarşı işlerini bitirip dönüş yoluna geçtiklerinde emanetlerini alarak köylerine dönerlerdi.
Keban Barajı ile Sular Altında Kalan Bir Tarih
Bugün 60 yaş ve üzeri olan Kemaliyelilerin çok iyi hatırladığı bu asırlık çınarın arkasında büyük bir aile emeği yatıyor. Atölyenin temelini atan Büyük Dede Ali Usta’nın ardından mesleği oğulları Mustafa, Hakkı, Osman ve Mehmet devraldı. Üçüncü kuşakta torunlar Ahmet ve Nurettin ile devam eden bu asırlık zanaatın son temsilcisi ise Mehmet Özerdal oldu.
Eğin mimarisine ve zanaat tarihine eşsiz katkılar sunan Aliustagiller’in bu tarihi mağazası, 1976 yılında Keban Baraj Gölü’nün su tutmaya başlamasıyla birlikte sular altında kalarak misyonunu tamamladı.
"Hepsini Rahmetle Anıyoruz"
Kemaliye Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Murat Gölbaş, atölyeden geriye kalan tarihi bir fotoğrafı paylaşarak, Eğin kültürünü inşa eden ustaları şu sözlerle andı:
"Fotoğrafta soldan sağa; Ahmet Özerdal, Mustafa Özerdal, Nurettin Özerdal ve Mehmet Özerdal yer alıyor... Kemaliye'mizin kültürüne ve zanaat tarihine ömürlerini adayan bu kıymetli ustalarımızın hepsini rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz."
