Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda güvenilirliğini en üst düzeye çıkarmak ve tüketiciyi korumak adına etiketleme kurallarını baştan aşağı yeniledi. Yeni dönemde, gıda işletmelerinin piyasaya süreceği ürünlerin adından menüdeki sunumuna kadar her detay sıkı kurallara bağlandı.
1. Yanıltıcı İfadeler ve "Tadı/Lezzeti" Dönemi Son Buldu
Birbiriyle karıştırılabilecek ya da taklit edilen gıdaların etiketlerinde, tüketicide sanki o ürün gerçekmiş algısı yaratan ifadelerin kullanımı tamamen engellendi:
-
"... Keyfi", "... Lezzeti" Yasak: Gerçek içerik barındırmayan ancak tüketiciyi yanıltmak için kullanılan "... tadında", "... lezzeti", "... keyfi" gibi ibareler artık etiketlerde yer alamayacak.
-
Aromalı Ürünlere Görsel Engeli: İçeriğinde muz, çilek veya vişne bulunmayıp sadece o meyvenin aroması kullanılan ürünlerin ambalajlarına gerçek meyve görseli konulması yasaklandı. Bu ürünlerin etiketinde "Aromalı" ifadesinin açıkça yazılması zorunlu kılındı.
-
Zeytinyağı Taklitlerine Sıkı Takip: Zeytinyağı hariç diğer bitkisel yağların (ayçiçek, mısırözü vb.) ambalajlarında zeytin, zeytin dalı veya zeytin ağacı görsellerinin kullanılması ile "zeytinyağı tadında" gibi ifadelerin yer alması yasaklandı.
-
"Köy Ürünü" Algısına Sınır: Endüstriyel olarak üretildiği halde "köy ürünü", "doğal çiftlikten" gibi geleneksel/doğal algı oluşturabilecek marka ismi ve logolara sınırlama getirildi.
2. Restoran Menülerine ve Toplu Tüketime "Net İçerik" Şartı
Yeni düzenleme sadece market raflarını değil, restoran, kafe ve toplu tüketim yerlerini de doğrudan kapsıyor:
-
Baklavada "Yer Fıstığı" İtirafı: Toplu tüketim yerlerinde servis edilen ürünlerde, maliyeti düşürmek için kullanılan yan bileşenler gizlenemeyecek. Örneğin; yer fıstığı kullanılarak üretilen bir baklava menüde ya da etikette sadece "fıstıklı baklava" olarak sunulamayacak; açıkça "yer fıstıklı baklava" yazılacak.
-
Kalori ve Menü Şeffaflığı: Menülerde gıdaların içerik bileşenleri ile birlikte enerji (kalori) değerlerinin tüketicinin görebileceği şekilde sunulması şartı devreye girdi.
3. Ambalaj Şekillerine ve İthalat Algısına Yeni Kural
-
Sıra Dışı Şekillere Yasak: Gıdaların çocukları veya tüketicileri olumsuz etkileyebilecek ya da farklı çağrışımlar yapacak silah, kafatası, beyin, dudak ve göz gibi şekillerle üretilip piyasaya sürülmesinin önüne geçildi.
-
Menşei Yanıltmacası Son Buldu: Yurt içinde üretilen bir üründe ambalaj hileleriyle "ithal ürün" algısı yaratılması, ithal ürünlerde ise "yerli üretim" izlenimi verecek marka, bayrak ve görsellerin kullanılması tamamen engellendi.
-
Bitki Çayları: Bitki çaylarının ambalajlarında, ürünün doğru tüketilmesi için hazırlama ve demleme yöntemlerinin açıkça belirtilmesi kuralı getirildi.
4. Yeni Gıda Listesi: Böcek ve Domuz İçeren 32 Ürüne Geçit Yok
Avrupa Birliği (AB) mevzuatına uyum çerçevesinde yeni gıda bileşenleri listesi de güncellendi.
-
AB listesinde yer alan 189 yeni gıda bileşeni Türkiye'deki mevzuata da dahil edilerek kullanımı uygun görüldü.
-
Ancak; GDO'lu mikroorganizma kullanılarak üretilen, domuz kaynaklı olan veya böcek içeren maddeler başta olmak üzere, Türkiye'nin kırmızı çizgileriyle uyuşmayan 32 gıda türü kapsam dışında bırakılarak tamamen yasaklandı.
Ayrıca, alkol, şeker veya tatlandırıcı içeren tüm gıda ve içeceklerde bu bileşenlerin tüketicinin ilk bakışta görebileceği şekilde, diğer yazılardan ayrı ve belirgin biçimde puntolanması zorunlu hale getirildi.
