Erzincan, tarih boyunca yalnızca bir yerleşim merkezi değil, aynı zamanda Doğu Anadolu’nun en önemli ulaşım ve geçiş ağlarından birinin merkezinde yer aldı. Bu ağın en kritik halkalarından biri ise Erzincan’a komşu konumda bulunan Kiğı hattı oldu.
Coğrafi yapısı itibarıyla dağlık ve zorlu bir araziye sahip olan bölge, buna rağmen Erzincan’ı güney ve doğu illerine bağlayan en önemli güzergâhlardan biri olarak öne çıktı. Erzincan’dan başlayan bu hat; Kiğı üzerinden Malatya ve Diyarbakır’a kadar uzanarak hem ticaret hem de askeri sevkiyat açısından stratejik bir rol üstlendi.
Bizans döneminde “Koloberd” adıyla anılan Kiğı’nın bu hatta yer alması, bölgenin o dönemden itibaren bir tahkim noktası olarak değerlendirildiğini gösteriyor. Erzincan’dan çıkan yolların burada birleşmesi, bölgeyi adeta bir kontrol kapısı haline getirdi.
Bu güzergâh sadece ticaret için değil, aynı zamanda orduların hareketi açısından da büyük önem taşıdı. Perslerden Romalılara, Bizans’tan Selçuklulara kadar birçok medeniyet, Erzincan merkezli bu hattı kullanarak Anadolu içlerine ilerledi.
Malazgirt Zaferi sonrasında Türklerin Anadolu’ya yerleşmesiyle birlikte bu hat daha da aktif hale geldi. Erzincan üzerinden ilerleyen Türk boyları, Kiğı ve çevresini kullanarak doğu ve güney bölgelerine yayıldı. Bu süreçte bölge, yalnızca bir geçiş noktası değil aynı zamanda yerleşim ve kontrol alanı haline geldi.
Osmanlı döneminde de Erzincan bağlantılı bu güzergâh önemini korudu. Sancak ve eyalet sistemi içinde yer alan bölgede, idari ve askeri hareketlilik büyük ölçüde bu hat üzerinden sağlandı. Özellikle doğu seferleri sırasında Erzincan’dan geçen birlikler için bu güzergâh kritik bir rol oynadı.
Tarihsel kayıtlar, Erzincan merkezli bu hattın sadece devletler için değil, halk için de hayati olduğunu ortaya koyuyor. Kervan yolları, ticaret akışı ve kültürel etkileşim bu güzergâh üzerinden şekillendi.
Bugün modern ulaşım yolları farklı güzergâhlara kaymış olsa da Erzincan’dan başlayarak güneydoğuya uzanan bu tarihi hat, geçmişte bölgenin kaderini belirleyen en önemli unsurlardan biri olarak dikkat çekiyor.
