Erzincan’ın Üzümlü ilçesinde 27 Ağustos 2026 tarihinden itibaren gözlemlenen toprak hareketliliği üzerine, Üçler Mahallesi Kurt Yuvası mevkisinin batı kısmı ile Korkoru Arkı’nın üst bölümü yüksek riskli alan ilan edilmiş; Kaymakamlık ve Belediye tarafından risk altındaki evler için tahliye kararı verilerek bölge kameralarla 24 saat canlı takibe alınmıştı.

Aradan geçen sürede halk arasında yayılan ve endişe yaratan iddialar üzerine, EBYÜ Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdal Akpınar başkanlığındaki bilim heyeti 2 Eylül 2026 tarihinde bölgede kapsamlı bir saha çalışması gerçekleştirdi.

Ebyü Bilim İnsanlarından Üzümlü Heyelanı İçin Kritik Rapor 1

Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyelerinden Prof. Dr. Erdal Akpınar başkanlığındaki heyetin bölgedeki incelemesi sonucu elde ettiği rapor;

“Erzincan İli Üzümlü ilçesinde meydana gelen heyelan sonrasında kamuoyuna yansıyan ve yöre halkını tedirgin eden bazı iddialar üzerine 02.09.2026 tarihinde Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Coğrafya Bölümü’nde görevli akademisyenler tarafından detaylı saha çalışması yapılmıştır. Çalışma kapsamında jeolojik, jeomorfolojik gözlemlerin yanı sıra fotoğraflama ve drone çekimleri gerçekleştirilmiş, tüm alan genel hatlarıyla incelenmiştir.

Ebyü Bilim İnsanlarından Üzümlü Heyelanı İçin Kritik Rapor 2

Öncelikle Üzümlü ilçe merkezinin ~800m KB’sında Çermeler mevkinin ve Korkoru arkının kuzeyinde kuzeyinde meydana gelen heyelan alanı incelenmiştir. Tespitlerimize göre heyelan metamorfik kayaçlardan oluşan temel üzerinde yer alan yamaç molozu-kolüvyon malzemesinde lokal bir alanda gerçekleşmiştir. KB-GD doğrultusunda gerçekleşen kayma olayı hemen yandaki dere ve sırtın doğal bariyer görevi görmesi sonucu sönümlenmiştir. Altta yer alan metamorfik kayaçlarda herhangi bir hareketlenmenin olmaması bu kayma olayının sadece üstte yer alan birkaç metre kalınlığındaki yamaç molozu-kolüvyon birimlerinde meydana geldiğini göstermektedir. Şistlerden oluşan ve nispeten geçirimsiz bir yapı sunan metamorfik temel kayaçların üzerinde oldukça geçirimli ve az tutturulmuş çakıl, kum ve siltlerden oluşan suya doygun hale gelmiş yamaç molozlarının yamaç eğiminin de etkisiyle aşağı yönlü hareketlendiği değerlendirilmiştir. Söz konusu saha AFAD yetkilileri tarafından da çalışılıp, raporlaştırılmıştır. Bu bağlamda heyelan sahasının rehabilite edilmesi ve jeolojik, CBS ve jeofiziksel teknikler kullanılarak takip edilmesi yararlı olacaktır.

Ebyü Bilim İnsanlarından Üzümlü Heyelanı İçin Kritik Rapor 3 (1)

İkinci olarak Üzümlü ilçe merkezi ile Kızlarkalesi Tepesi arasındaki alanda saha gözlemleri ve drone çekimleri gerçekleştirilmiştir. Buradaki dağ kütlesi metadasit, metabazit ve şist içerikli metamorfik kayaçlardan oluşmuştur. Kayaçların tabakalanma ve yapraklanma eğimleri genel olarak kuzeye doğrudur. Sahada ~K45°B, 60°GD konumlu eğim atımlı normal faylara bağlı olarak genel olarak düşen blok üzerinde yine yamaç molozu-kolüvyon gelişimleri gözlenmektedir. Gevşek malzemeden oluşan bu birimlerde şiddetli yağış dönemlerinde sellenmenin etkisiyle yarıntılar oluşmuş ve küçük ölçekli heyelanlar meydana gelmiştir. Esas kütleyi oluşturan metamorfik kayaçlarda ise herhangi bir heyelan emaresi gözlenmemiştir. Esasen son derece rijit yapıya sahip bu geçirimsiz metamorfik kayaçlarda büyük çaplı heyelan gelişimi oldukça güçtür. Tabakalanma ve yapraklanma eğimlerinin K-KB’ya doğru olması kaymayı zorlaştırmaktadır. Diğer yandan Üzümlü ilçe merkezini etkileyecek çapta büyük heyelanların gerçekleşeceği iddia edilen söz konusu sahada kopmayı tetikleyecek yatay yönlü herhangi bir yarılmaya da rastlanmamıştır. Sonuç olarak bu büyük dağ kütlesinin kayarak Üzümlü ilçe merkezini tehdit edebileceğine yönelik bir saha bulgusu gözlenmemiştir.

Ebyü Bilim İnsanlarından Üzümlü Heyelanı İçin Kritik Rapor 4

Bununla birlikte gerek Üzümlü ilçemizde gerekse Erzincan genelinde heyelan potansiyeli olan alanlarda Üniversite, Afad ve MTA iş birliğiyle heyelan tespit ve izleme projelerinin yapılmasının ve sahanın jeolojik, jeofizik, CBS ve uzaktan algılama yöntemleriyle takip edilmesinin faydalı olacağı değerlendirilmektedir. Kamuoyuna saygıyla duyurulur.”

Muhabir: Mehmet Yaşar Çiçek