Türkiye Yazarlar Birliği (TYB) Erzincan Şubesi, bu haftaki kültür faaliyetleri kapsamında anlamlı bir anma programına ev sahipliği yaptı. Haftanın konuğu; müzisyen, şair ve Erzincan Şehir Tiyatroları oyuncusu Numan Bayata oldu.
Yoğun bir izleyici katılımıyla gerçekleşen programda, TYB Erzincan Şube Başkanı Halil İbrahim Özdemir ve Numan Bayata, ömrünü Erzincan kültürüne ve diline adamış merhum şair Metin Tombul’un yaşam öyküsünü, hatıralarını ve eserlerini paylaştı.
"Fiziken İnce Uzun Ama Soyadıyla Müsemma Bir Gönül Adamı"
Programın açılış konuşmasını yapan TYB Erzincan Şube Başkanı Halil İbrahim Özdemir, Metin Tombul ile tanışma hikayesini esprili bir dille anlattı. Özdemir, şu ifadeleri kullandı:
"Metin Tombul adını duymayanlar için bu soyadı zihinde kilolu birini çağrıştırabilir. Ben de gazetedeki odamda ilk kez onunla karşılaşana kadar öyle zannediyordum. İçeri ince uzun boylu, buğday benizli, zayıf bir adam girdi. 'Sen nasıl Metin Tombul olabilirsin, basketbolcu gibisin' dedim ve gülüştük; dostluğumuz böyle başladı. Onun dostluğu samimi ve içtendi.
Özdemir ayrıca, Metin Tombul’un sadece şiirleriyle değil, Erzincan kültürüne ışık tutan 600 sayfalık Erzincan Ağzı Sözlüğü ve Erzincan Deyimleri Sözlüğü kitaplarıyla da şehre kalıcı miraslar bıraktığını, bu eserlerin sayfa tasarımlarını kendisinin yaptığını belirterek şairin titiz çalışma anlayışına değindi.
Sporculuğundan Edebiyata Uzanan Bir Hayat Hikayesi
Programda Metin Tombul’un biyografisini aktaran Numan Bayata, şairin 15 Kasım 1941’de Merkez Bahçeliköy’de (Halk Köyü) doğduğunu, Erzincan Lisesi ve Atatürk Üniversitesi Fransız Dili ve Edebiyatı mezuniyetinin ardından uzun yıllar öğretmenlik ve idarecilik yaptığını belirtti.
Metin Tombul’un çok yönlü kişiliğine dikkat çeken Bayata, şairin aynı zamanda Erzincan Gençlik Spor ve Alanyaspor bünyesinde futbol, voleybol ve basketbol branşlarında lisanslı sporculuk, hakemlik ve Erzincanspor’da genel kaptanlık yaptığını hatırlattı. Tombul’un kendi ağzından şu sözleri aktardı:
"Benim üç sevdam vardı. Birincisi kaybettiğim eşimdi, onu içime gömdüm. İkincisi spordu, 42 yaşıma kadar doyasıya yaşadım ve onu da sahalara gömdüm. Üçüncüsü ve asla bırakmayacağım sevdam ise benliğimi işgal eden Erzincan sevdasıdır."
"Erzincan Ağzıyla Yazmak, Kazankaya'nın Zirvesine Tırmanmak Gibidir"
Metin Tombul’un eserlerinde yerel ağzı koruma çabasını anlatan Bayata, şairin "Sevdamın Adı Erzincan" kitabının sunuş kısmından bölümler okudu. Tombul’un yerel kelimeleri seçerken yaşadığı zorluğu şu sözlerle ifade ettiği belirtildi:
"Zengin bir dil yapısına sahip ülkemizde yerel ağızla şiir veya öykü yazmanın kolay olmadığını işin içine girince anladım. Orijinal kelimeleri bulup yerlerine yerleştirmek hayli zormuş. Kendimi bir anda Kazankaya’nın eteklerinde, dağın heybetinden korkup ümidi kırılan biri gibi buldum. Yırttığım şiirlerin sayısı, kitaptakilerin on katıdır."
Sahne Performansı ve Şiir Dinletisi Büyük Beğeni Topladı
Numan Bayata, 2008 yılında bir kafeteryada tanıştığı Metin Tombul’un kendisine "Bu kitap sana emanet" diyerek verdiği eserlere sahip çıktığını söyledi. Bayata, 2018 yılındaki Erzincanlı Türküler projesinde seslendirdiği ve şaire ölümsüzlük kazandıran "Banaan Ellerin Gülüzarından" şiirini okuyarak dinletiye başladı.
Programda Erzincan şivesinin en güzel örneklerini içeren şu şiirler seslendirildi:
• Biz Bize Benzeriz: Erzincan ağzındaki yöresel kelimelerin (batcik, bıçcik, turik, kırkik, pısik, hıltik, lölez, kobal vb.) anlamlarını mısralara döken eğlenceli ve öğretici bir eser.
• Gerçek Sevgi: Şairin Antalya’da gurbetteyken memleketine duyduğu derin hasreti anlatan duygusal bir şiir.
• Bir Kız Sevdim / Mehmet Yanıy: Erzincan şivesiyle harmanlanmış, aşkı ve platonik duyguları tiyatral bir dille aktaran serbest nazım örnekleri.
• Hoş Geldiniz: Bir köy evinde maharetini göstermeye çalışırken misafirleri avluda ağzı açık bırakan tecrübesiz bir gelinin hikayesi.
Sahnede Sürpriz Düet
Programın en renkli anlarından biri ise "Gelin-Kaynana" şiirinin okunması sırasında yaşandı. Numan Bayata’nın daveti üzerine sahneye çıkan izleyicilerden biri, gelin rolünü üstlenirken; Bayata ise kaynana rolüne büründü. İkilinin Erzincan ağzıyla karşılıklı atışma şeklinde gerçekleştirdiği tiyatral performans dinleyiciler tarafından uzun süre alkışlandı.
Programın son bölümünde, Metin Tombul’un eski Erzincan simalarını (Süslü Bilali, Bodik Kemal, Cingen Aydın, Kaptan Selo vb.) andığı "Tombul Metin" şiiri ile Halil İbrahim Özdemir’in isteği üzerine Üzümlü ilçesini anlatan "Gel Ki Göresen (Cimin)" şiiri ilk kez seslendirildi.
Etkinliğin sonunda, Erzincan kültür hayatına ve Metin Tombul'un anısına katkılarından dolayı müzisyen ve oyuncu Numan Bayata’ya teşekkür belgesi takdim edilerek bir de kitap hediye edildi.
