Doğu Anadolu’nun önemli şehirlerinden biri olan Erzincan, tarih boyunca birçok devletin siyasi ve askeri faaliyetlerinde stratejik rol oynadı. Bu olayların en dikkat çekici olanlarından biri ise Safevî Devleti’nin kurucusu Şah İsmail’in 1500 yılında Erzincan’a gelişi olarak kabul ediliyor.
Tarih kaynaklarına göre henüz genç yaşta olan Şah İsmail, Akkoyunlu Devleti içinde yaşanan siyasi karışıklıklardan yararlanarak İran ve Azerbaycan’da güç kazanmaya başladı. Bu süreçte Anadolu’daki taraftarlarıyla buluşmak ve yeni bir güç oluşturmak için Erzincan’ı önemli bir merkez olarak seçti.
Şah İsmail, Hazar Denizi çevresinden başlayarak Erdebil, Gökçe Göl çevresi, Kağızman ve Erzurum üzerinden Tercan’a ulaştı. Buradan Sarıkaya Yaylası’na gelen Safevî lideri, bölgede yaşayan Türkmen toplulukları tarafından karşılandı. Ustacalu Türkmen oymağı başta olmak üzere birçok aşiret onun etrafında toplanmaya başladı.
Tarih kayıtlarına göre Şah İsmail’in Erzincan’a gelişi Anadolu’daki müritleri arasında büyük bir heyecan oluşturdu. Sivas, Tokat, Amasya ve Maraş çevresindeki Türkmen toplulukları Erzincan’a gelerek onun etrafında birleşti. Bu topluluğun sayısının zamanla 7 bin ile 12 bin kişi arasında değişen bir kuvvete ulaştığı belirtiliyor.
Erzincan’da toplanan bu Türkmen kitleleri Safevî hareketinin askeri gücünü oluşturdu. Osmanlı tarihçileri de bu birlikteliğin büyük ölçüde Anadolu Türkmenlerinden meydana geldiğini kaydediyor.
Şah İsmail’in Erzincan’da geçirdiği süre boyunca çevre bölgelere haber göndererek daha fazla taraftar topladığı ve siyasi planlarını burada şekillendirdiği ifade ediliyor. Bu nedenle Erzincan, Safevî Devleti’nin kuruluş sürecinde önemli bir karargâh haline geldi.
Kaynaklarda yer alan ilginç bir olay da bu döneme ait. Rivayete göre Sarıkaya Yaylası’nda bulunduğu sırada halkın korktuğu bir ayıyı okla öldüren Şah İsmail, bu olayla birlikte müritleri arasında büyük bir saygı kazanmıştı.
Erzincan’da toplanan güçle birlikte Şah İsmail daha sonra Şirvan üzerine yürüyerek burada önemli bir zafer kazandı. Bu zafer Safevî Devleti’nin kurulmasının önünü açan en önemli adımlardan biri oldu.
Tarihçiler Erzincan’ın bu süreçte oynadığı rolün oldukça önemli olduğunu belirtiyor. Çünkü şehir, Anadolu’dan gelen Türkmen topluluklarının Safevî hareketi etrafında birleştiği yer olarak tarihe geçti.
Bugün birçok araştırmacıya göre Erzincan, yalnızca bir şehir değil; aynı zamanda Safevî Devleti’nin ortaya çıkış sürecinde kritik bir siyasi merkez olarak kabul ediliyor.
