14. yüzyılda Anadolu’da yaşanan siyasi mücadeleler sırasında Erzincan ve çevresi önemli gelişmelere sahne oldu. 1343 yılında Erzincan ile Sivas arasında gerçekleşen Karanbük Savaşı, bölgenin siyasi dengelerini değiştiren önemli olaylardan biri olarak tarihe geçti.
Moğol hakimiyetinin zayıflamasıyla birlikte Anadolu’da yeni güç odakları ortaya çıkmaya başlamıştı. Bu dönemde İlhanlılar adına Anadolu’da görev yapan Eretna Bey, zamanla kendi otoritesini güçlendiren önemli bir lider haline geldi. Ancak bölgede etkili olan diğer güçler de Anadolu üzerindeki hakimiyetlerini genişletmek istiyordu.
Bu güçlerden biri de Timurtaş’ın oğlu olan Şeyh Hasan’dı. Erzurum merkezli hareket eden Şeyh Hasan, Türkmen güçlerini etrafında toplayarak Anadolu’da hakimiyet kurmaya çalışıyordu. Kısa sürede Erzurum’dan Mardin’e kadar uzanan geniş bir bölgede etkili olan Şeyh Hasan, Eretna Bey için ciddi bir tehdit haline geldi.
Şeyh Hasan’ın güçlenmesi üzerine Eretna Bey, Anadolu’daki hakimiyetini korumak için hazırlıklara başladı. Kaynaklara göre Timurtaş oğlu Şeyh Hasan, İlhanlı hükümdarı Süleyman Şah adına bir ordu hazırlayarak Eretna’nın üzerine gönderdi.
İki ordu 1343 yılında Erzincan ile Sivas arasında bulunan Karanbük bölgesinde karşı karşıya geldi. Tarihi kaynaklara göre savaşın ilk anlarında Eretna’nın ordusu geri çekilmek zorunda kaldı. Bu durum karşısında rakip ordu Eretna birliklerini takip etmeye başladı.
Ancak bu geri çekilme planlı bir taktikti. Eretna Bey birliklerini bir tepenin arkasında yeniden toparladı ve ani bir saldırı emri verdi. Bu beklenmedik saldırı karşısında rakip ordu büyük bir şaşkınlık yaşadı.
Savaşın seyri kısa sürede değişti ve Eretna’nın ordusu üstünlük sağlamayı başardı. Süleyman Şah’ın ordusu ağır kayıplar vererek geri çekilmek zorunda kaldı. Böylece Karanbük Savaşı Eretna Bey’in zaferiyle sonuçlandı.
Bu zafer Anadolu’daki siyasi dengeleri önemli ölçüde değiştirdi. Eretna Bey, Karanbük Savaşı’ndan sonra gücünü büyük ölçüde artırdı ve kısa süre sonra bağımsızlığını ilan ederek kendi adına para bastırdı.
Tarihçiler, Karanbük Savaşı’nın yalnızca bir askeri zafer olmadığını aynı zamanda Anadolu’da yeni bir devletin ortaya çıkmasının başlangıcı olduğunu ifade ediyor. Bu gelişme, Erzincan ve çevresinin Anadolu tarihindeki stratejik önemini bir kez daha ortaya koydu.
Karanbük Savaşı’nın yaşandığı bölge, bugün de Anadolu tarihinin dönüm noktalarından biri olarak değerlendiriliyor. Bu savaş sayesinde Eretna Bey’in kurduğu devlet kısa sürede Orta ve Doğu Anadolu’nun önemli güçlerinden biri haline geldi.
