Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ), Türkiye'nin hayvancılık alanındaki teknolojik bağımsızlığına katkı sunacak önemli bir projede yer alıyor. TÜBİTAK 1005 Programı kapsamında desteklenen “Sığır Sağlığının İzlenmesine Yönelik Yerli Rumen Sensör Boluslarının Geliştirilmesi” projesiyle, büyükbaş hayvanların sağlık durumlarının dijital olarak takip edilmesi hedefleniyor.
Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi yürütücülüğünde gerçekleştirilen projede Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi akademisyenleri ortak çalışmalar yürütüyor. Proje kapsamında geliştirilecek yerli sensör teknolojisi sayesinde sığırların sağlık verileri anlık olarak izlenebilecek ve olası sağlık sorunları erken dönemde tespit edilebilecek.
Geliştirilecek sistem ile hayvanların rumen pH değeri, vücut sıcaklığı ve aktivite durumu sürekli takip edilecek. Böylece asidoz, sindirim sistemi rahatsızlıkları, topallık gibi sağlık problemlerinin erken teşhisi mümkün olurken, kızgınlık dönemlerinin doğru şekilde belirlenmesiyle üreme verimliliğinin artırılması da hedefleniyor.
Projeyle birlikte doğuma yaklaşan hayvanların önceden belirlenmesi ve gerekli tedbirlerin zamanında alınması amaçlanıyor. Bu sayede buzağı ölümlerinin azaltılması, sürü sağlığının korunması ve işletmelerdeki ekonomik kayıpların en aza indirilmesi hedefleniyor.
Tamamen yerli imkânlarla geliştirilen sensör bolusları, hayvanların mide bölümüne yerleştirildikten sonra uzun yıllar veri toplayabilecek şekilde tasarlanıyor. LoRaWAN haberleşme teknolojisi sayesinde 8 kilometreye kadar kablosuz veri aktarımı yapabilen sistem, düşük enerji tüketimiyle de dikkat çekiyor. Sensörlerin biyouyumlu ve dayanıklı malzemelerden üretilmesi planlanırken, kullanım ömrünün ise 5 yılın üzerinde olması hedefleniyor.
Projenin en dikkat çekici yönlerinden biri de maliyet avantajı sunması. Günümüzde yaygın olarak kullanılan ithal sensörlerin maliyeti 120-150 avro arasında değişirken, yerli üretilecek sensörlerin yaklaşık 50-60 avro maliyetle üretilebileceği öngörülüyor. Böylece üreticilerin ileri teknoloji çözümlerine daha kolay erişebilmesi amaçlanıyor.
Hayvancılıkta dijital dönüşümün önemli örneklerinden biri olarak gösterilen proje sayesinde her hayvana özel bakım ve besleme programlarının oluşturulması, gereksiz ilaç kullanımının azaltılması ve sürdürülebilir hayvancılık uygulamalarının yaygınlaştırılması bekleniyor.
Akademik bilgi birikimini sahadaki ihtiyaçlarla buluşturan proje, üniversiteler arası iş birliğinin başarılı bir örneği olarak öne çıkarken, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi de bu stratejik çalışmayla ülkenin gıda güvenliği, veri güvenliği ve teknolojik bağımsızlığına katkı sunmayı sürdürüyor.