Erzincan’ın Kemah ilçesi Hakbilir Köyünde meydana gelen 4,9 şiddetinde ki deprem Erzincan merkezde de bazı bölgelerde hissedildi.
Deprem sonrası Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Deprem Teknolojileri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Şevket Özden ile telefon bağlantısı gerçekleştirildi.
Prof. Dr. Özden Kemah’ta meydana gelen deprem sonrası, Erzincan net haberin sorularını yanıtladı. Merkez üssü Kemah’ta 4,9 şiddetinde hissedilen deprem Erzincan merkezde kaç şiddetinde hissedildi? İlerleyen süreçlerde Erzincan’a büyük deprem olma ihtimalini nasıl değerlendiriyorsunuz? Kemah depremini nasıl değerlendiriyorsunuz? Sorularını yanıtladı.
"ÜNİVERSİTE OLARAK BİZLERDE 4,9 ŞİDDETİNDE ÖLÇÜM ALDIK"
Prof. Dr. Özden, “Erzincan Kemah İlçesi Hakbilir Köyü merkez üssü olarak tanımlanan depremi bizim enstitümüzün deprem kayıt sistemi de kaydetti. Biz de 4.9 büyüklüğünde bir adesel büyüklük hesapladık. Merkez üssü Erzincan Merkeze yaklaşık 65-70 km mesafede. Esasında 4.9 adesel büyüklüğündeki bu depremin oluşturduğu ivmeler oldukça düşük. Yapısal herhangi bir hasara sebep olabilecek bir ivme oluşturmamış durumda. Zaten Kemah ilçesinde depremden hemen sonra telefonla ulaştığımız üniversitemizin meslek yüksekokulu çalışanları da Kemah ve civarında herhangi bir yapısal hasarın olmadığını belirttiler. Bizim de erken bulgularımız bu yöndeydi. Erzincan Merkez'e dönüp baktığımız zaman Erzincan Merkez'de kurmuş olduğumuz yaklaşık 10'a yakın ivme ölçer istasyonumuz var. Bunlar okulların altlarına kurduk. Bu istasyonlar sayesinde depremden hemen sonra şehrin hangi noktasında ne kadar büyüklükte bir hasar oluştu veya oluşacak bunların tahminlerini yapmak üzere bir proje yürütüyoruz. O sistemde elde edilen veriler de yapısal hasara sebep olmaktan çok çok öte, Hatta insanların hissedilebilir limitlerinin de altında ivmeler bunlar. Dolayısıyla adelsel büyüklüğünün 4.9 olmasına rağmen yerleşim birimlerinde oluşan ivmeler herhangi bir yapısal hasar oluşturabilecek seviyede değil bu depremin. Ancak bu deprem aktif bir fay üzerinde oluşmamış durumda. MTA'nın Maden Tetkik Aramanın aktif ve aktif olmayan faylar haritasına baktığımız zaman o haritanın üzerinde aktif olmayan bir fay kümelenmesinin olduğu bir yerde. Bu ovacık fayına yani Güney Batı, Kuzey Doğu istikametinde yönelmiş bir ovacık fayımız var. Bu ovacık fayına paralel ve bu ovacık fayına da yaklaşık bir 40 kilometre mesafede veya 50 kilometre mesafede olan bir deprem bu. Tekil bir deprem aktif olmayan fayların olduğu bir bölgedeki deprem. Basında takip ediyorum Yedisu fayıyla ilgili hemen bir yorumlar çıkıyor. Yedisu fayını tetikleyip tetiklemeyeceğiyle ilgili. Bunların her ikisinin üzerinde bulunduğu faylanma yapılarının doğrultuları oldukça farklı. Umuyorum Yedisu fayını tetikleyen herhangi bir şey oluşmayacaktır. Ancak bu şu demek değil. Nasıl olsa deprem olmayacak ve hayatımıza böyle devam edelim. Hayır. Erzincan'ı tehdit eden Kuzey Anadolu fay zonunun önemli bir segmenti Yedisu fayı. Bu Yedisu fayı şehrimizin doğusunda Erzurum, Erzincan istikametinde uzanan bir fay ve bu fayın olası bir yırtılmasında şehrimiz ileri derecede etkilenecek bundan. Ancak şehirde süregelen kentsel dönüşüm, yeni yapılanma, bütün bunlar ileride bu depremde alacağımız hasarın seviyesini gösterecek bize. Yani beklenilen o deprem meydana geldiği zaman eski yapı stoğuyla bu depreme yakalanmak hiç kimse istemez. Şehrimizde de ciddi bir yapılaşma ve yenileme çalışması var. Umuyorum ki bunlar belirli bir seviyeyi geçtikten sonra böyle bir depremle karşılaşırız.” Dedi.
ERZİNCAN MERKEZDE KAÇ ŞİDDETİNDE HİSSETİLDİ?
Prof. Dr. Özden, “Şöyle, aletsel büyüklük olarak bir karşılığını hesaplamadık. Ancak depremin olduğu merkez üstünde 4.9, oraya yaklaşık 30 kilometre ötede Kemah Alpköy'de bir istasyonumuz var bizim. İliç'te istasyonlarımız var. Bu istasyonlara baktığımız zaman oluşan deprem ivmeleri çok çok küçük. Erzincan il merkezine dönüp baktığımız zaman depremi insanların hissetmemiş olması gerekiyor. Eğer hissettilerse o zaman gerçekten çok kötü bir zemindeler. Çok kötü bir binadalar diyemeyeceğim. Çünkü zaten o kadar küçük ivmeler geliyor ki bina o ivmeyle beraber harekete geçmemiş olması lazım. Ama şehir merkezinde böyle bir şeyi hissetmemiş olmaları gerekiyor halkımızın.” dedi.
ERZİNCAN’DA BÜYÜK BİR DEPREM BEKLENİLİYOR MU?
Prof. Dr. Özden, “Yani depremle ilgili öngörü yapmak biliyorsunuz oldukça tehlikeli bir şey. Olmayacak demek de çok tehlikeli. Sadece uyarı olarak bu deprem bir bizim ovacık fayına çok uzakta da olsa paralel bir yapı oluşturuyor. İki, yedi su fayına ise oldukça dik bir noktada. Şimdi bu iki fayı tetikleme ihtimali var mı? Bence bu tetikleme ihtimali oldukça küçük bir ihtimal. Çünkü 4.9'luk deprem gerçekten küçük bir deprem. Yani aletsel büyüklük sayısal olarak gözümüze büyük gözüküyor da 4.9 küçük bir deprem. Bu küçük bir depremin başka bir fayı tetikleme ihtimalinin çok fazla olduğuna inanmıyorum. Ancak şu var, bizim doğumuzda 150 yıldır uyuyan bir yedi su fayı var. Bu yedi su fayı günün birinde harekete geçecek unutmayın. Eğer bu hak bilir depremiyle peş peşe harekete geçerse bu şu anlamı ifade etmeyecek benim kanaatimce. Hak bilir depremi oldu, onun için yedi su fayı hareketlendi değil. Yedi su fayı zaten hareketlenecekti ve hareketlendi anlamı taşıyor benim zihnimde. Ama günün birinde yedi su fayı hareketlenecek ve biz buna gerçekten hazırlıklı olmak zorundayız. Çünkü 1992'deki depremden daha büyük bir etkiyle karşılaşacağımızdan emin olabiliriz hepimiz.” Dedi.