Anadolu Selçuklu Devleti’nin Moğol baskısı altındaki yıllarında Erzincan, siyasi ve askeri gelişmelerin önemli merkezlerinden biri olarak öne çıktı. Selçuklu yönetiminde yaşanan iktidar mücadeleleri sırasında Erzincan Sübaşısı Şerafeddin Mahmud’un başlattığı isyan, dönemin siyasi dengelerini sarsan önemli olaylar arasında yer aldı.
1243 yılında yaşanan Kösedağ Savaşı’nın ardından Anadolu Selçuklu Devleti Moğol hakimiyeti altına girmişti. Bu süreçte devlet yönetiminde çeşitli siyasi çekişmeler yaşanırken, saray çevresindeki güç mücadeleleri Anadolu’nun farklı şehirlerinde etkisini göstermeye başladı. Erzincan da bu gelişmelerden doğrudan etkilenen şehirlerden biri oldu.
Dönemin güçlü isimlerinden Vezir Şemseddin İsfehani’nin saray içindeki etkisini artırması ve bazı devlet adamlarının ortadan kaldırılmasıyla Selçuklu yönetiminde ciddi bir kriz ortaya çıktı. Bu süreçte Erzincan Sübaşısı olarak görev yapan Şerafeddin Mahmud, hem askeri gücü hem de bölgedeki etkisi nedeniyle dikkat çeken isimlerden biri haline geldi.
Vezir İsfehani, Selçuklu yönetimindeki dengeyi yeniden kurmak amacıyla Erzincan Sübaşısı Şerafeddin Mahmud’u Konya’ya çağırarak beylerbeyliği görevine getirmeyi planladı. Ancak saray içindeki gelişmeler ve siyasi çekişmeler kısa sürede iki güçlü isim arasında ciddi bir gerilime yol açtı.
Konya’daki ortamın kendisi için tehlikeli hale geldiğini düşünen Şerafeddin Mahmud, yanında bulunan kuvvetlerle birlikte Erzincan’a doğru hareket etti. Bu gelişme Selçuklu yönetimi tarafından isyan olarak değerlendirildi.
Erzincanlı komutan, daha sonra kuvvetleriyle birlikte Niksar üzerine yürüyerek bölgede kontrol sağlamaya çalıştı. Ancak Selçuklu yönetimi isyanı bastırmak için harekete geçti. Şemseddin Yavtaş komutasındaki yaklaşık 20 bin kişilik Selçuklu ordusu, Niksar yakınlarında Huruni mevkiinde Şerafeddin Mahmud’un kuvvetleriyle karşı karşıya geldi.
Yapılan mücadelede Şerafeddin Mahmud’un kuvvetleri mağlup edildi. Yenilginin ardından Erzincanlı komutan Kemah Kalesi’ne çekilerek burada savunma hazırlığı yaptı. Ancak kalede bulunan halkın Selçuklu yönetimine karşı bir ayaklanmaya destek vermek istememesi üzerine Şerafeddin Mahmud teslim olmayı kabul etti.
Selçuklu yönetimi tarafından Konya’ya götürülmek üzere yola çıkarılan Erzincanlı komutan, Kayseri’ye ulaşıldığında Sultan’ın emriyle öldürüldü.
Tarihi kaynaklarda Şerafeddin Mahmud’un bilgili, cömert ve saygın bir devlet adamı olduğu ifade edilirken, Erzincanlı komutanın Türkçe ve Farsçanın yanı sıra farklı dilleri de bildiği belirtilmektedir.
Selçuklu döneminde yaşanan bu olay, Erzincan’ın yalnızca ticari ve askeri bir merkez değil, aynı zamanda Anadolu’daki siyasi gelişmelerin de önemli sahnelerinden biri olduğunu gösteren örneklerden biri olarak tarih kaynaklarında yer alıyor.
