Erzincannet olarak, bu kez çıtayı en tepeye çıkardık. Arama motorlarında kolay kolay bulamayacağınız, sadece bu şehrin havasını gerçekten solumuş ve tarihini yutmuş "Kültür Gurmeleri"nin tam puan alabileceği ultra zorlukta bir test hazırladık. Bakalım 7'de 7 yapıp rüştünü ispat edecek o gizli deha siz misiniz, yoksa ilk soruda elenecek misiniz?
Not: Cevaplar her zamanki gibi sayfanın en altındadır. Kendinize güveniyorsanız, dürüstlük testi başlasın!
1. Kemaliye (Eğin) kültürünün en zarif parçalarından olan ve evlerin dış kapılarına takılan tarihi kapı tokmaklarının üzerindeki motifler rastgele seçilmemiştir. Peki, kapıdaki tokmağın "kuş" figürlü olması eve gelen misafir hakkında neyi ifade eder?
A) Eve gelen kişinin resmi bir görevli veya devlet büyüğü olduğunu
B) Ev sahibinin evde olmadığını, anahtarın komşuda olduğunu
C) Gelen kişinin çok uzaklardan, gurbetten gelen bir misafir olduğunu
D) Evde o an sadece kadınların bulunduğunu ve dikkatli olunması gerektiğini
2. Erzincan'ın savunma tarihinde çok önemli bir yere sahip olan, dik kayalıklar üzerine kurulu Kemah Kalesi'nin içinde yer alan ve adını meşhur bir Selçuklu sultanından alan, yüzlerce basamakla nehir seviyesine inen su tünellerinin adı nedir?
A) Mengücek Sarnıcı
B) Sultan Melik Dehlizleri
C) Evrensel Su Yolu
D) Melik Gazi Kuyuları
3. Erzincan tulum peynirinin o eşsiz lezzetine ulaşması için ham peynirin basıldığı deriler (tulumlar) rastgele seçilmez. Gerçek ve geleneksel bir Erzincan Tulum Peyniri için sadece hangi hayvanların derisi kullanılır?
A) Sadece 1-2 yaşındaki keçi (çepiç) veya koyun derisi
B) Sadece süt emmemiş kuzu derisi
C) Sadece dağ keçisi derisi
D) Sadece besi danası derisi
4. Coğrafi işaretiyle dünyaya açılan, tıp dünyasının da yakından takip ettiği tescilli "Refahiye Çiçek Balı"nın en büyük sırrı, üretildiği bölgenin bitki çeşitliliğidir. Refahiye dendiğinde akla gelen ve bu bala o enfes aromayı veren baskın endemik ağaç/bitki türü hangisidir?
A) Sarıçam ve Geven otu
B) Meşe palamudu ve Isırgan otu
C) Yaban mersini ve Dağ çileği
D) Ardıç ağacı ve Kekik
5. Çağlayan beldesinde bulunan ve doğal güzelliğiyle büyüleyen Girlevik Şelalesi, kış aylarında tamamen donarak muazzam bir görselliğe bürünür. Peki, bu donan şelale kış aylarında hangi ekstrem sporun Türkiye'deki en önemli merkezi haline gelir?
A) Kar raftingi
B) Buz tırmanışı
C) Kış kanosu
D) Donmuş göl dalışı
6. Türk İslam sanatının en özgün eserlerinden biri olan Tercan'daki Mama Hatun Kervansarayı'nı, Anadolu’daki diğer Selçuklu kervansaraylarından ayıran ve mimarlık tarihinde onu "tekil" kılan en sıra dışı plan özelliği nedir?
A) Tamamen yeraltına inşa edilmiş olması
B) Odalarının kare veya dikdörtgen değil, tamamen üçgen formda tasarlanması
C) Dış duvarlarının tamamen siyah bazalt taşından yapılmış olması
D) Dikdörtgen planlı avlusunun köşelerinde dairesel kulelerin (burçların) yer alması
7. 1939 yılındaki büyük Erzincan depreminde şehir adeta haritadan silinmişti. Ancak Erzincan yeniden kurulurken, şehir plancılığı tarihinde parmakla gösterilen bir mimari ekol uygulandı. Erzincan'ın geniş caddeleri ve birbirini dik kesen sokaklarından oluşan bu ünlü şehir planlama modelinin adı nedir?
A) Izgara (Grid) Plan Sistemi
B) Işınsal (Radyal) Şehir Modeli
C) Doğrusal (Lineer) Kent Yapısı
D) Organik (Dairesel) Şehir Düzeni
💣 VE MERAKLA BEKLENEN O ZOR CEVAPLAR!
1. CEVAP: C) Gelen kişinin çok uzaklardan, gurbetten gelen bir misafir olduğunu
(Kemaliye kapı tokmakları birer iletişim aracıdır. Kuş figürlü tokmak, "Gurbetten misafirim var, yorgunum veya hasret doluyum" mesajı taşır. Tokmağın ses tonuna göre bile gelenin kadın mı erkek mi olduğu anlaşılırdı.)
2. CEVAP: B) Sultan Melik Dehlizleri
(Kemah Kalesi'nde kayalar oyularak yapılan bu dehlizler, kuşatma zamanlarında kalenin su ihtiyacını nehir üzerinden karşılamak için tasarlanmış muazzam bir mühendislik harikasıdır.)
3. CEVAP: A) Sadece 1-2 yaşındaki keçi (çepiç) veya koyun derisi
(Gerçek Erzincan tulumu gözenek yapısı ve esnekliği nedeniyle özellikle "çepiç" denilen keçi derisine basılır. Bu deri, peynirin suyunu dışarı atmasını sağlarken dışarıdan hava almasını engeller.)
4. CEVAP: A) Sarıçam ve Geven otu
(Refahiye’nin yüksek rakımlı sarıçam ormanları ve bu bölgede yoğun olarak yetişen, arıların en sevdiği endemik "Geven otu", tescilli Refahiye balının kalitesini ve aromasını belirleyen en temel unsurdur.)
5. CEVAP: B) Buz tırmanışı
(Kışın hava sıcaklığının sıfırın altına düşmesiyle metrelerce yükseklikteki Girlevik Şelalesi devasa buz sütunlarına dönüşür. Bu durum, her yıl yerli ve yabancı dağcıların buz tırmanışı yapmak için şehre akın etmesini sağlar.)
6. CEVAP: D) Dikdörtgen planlı avlusunun köşelerinde dairesel kulelerin (burçların) yer alması
(Mama Hatun Kervansarayı, bir saray veya kale gibi dışa kapalı, köşeleri dairesel kulelerle desteklenmiş mimarisiyle Anadolu Selçuklu kervansaray mimarisinin en sıra dışı ve tekil örneklerinden biridir.)
7. CEVAP: A) Izgara (Grid) Plan Sistemi
(1939 depreminin ardından Erzincan, Türkiye'de ilk kez düzenli ve planlı bir şekilde, caddelerin birbirini 90 derecelik açılarla dik kestiği "Izgara Plan" modeline göre inşa edilmiştir. Bu yüzden Erzincan, Türkiye'nin en düzenli şehir yerleşimine sahip illerinden biridir.)
