Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda satış yerlerinde kafa karışıklığına yol açan tarih etiketleri ve gıda israfı tartışmalarına son noktayı koydu. Yayımlanan yeni genelgeyle birlikte, un, çay, makarna gibi uzun ömürlü gıdalar ile et, süt ve peynir gibi çabuk bozulabilen gıdaların satış şartları birbirinden tamamen ayrıldı.
STT ve TETT Arasındaki Kritik Fark Nedir?
Bakanlık, esnaf birlikleri ve odalara gönderdiği uyarı metninde iki kavramın hayati farkını şu şekilde özetledi:
-
Son Tüketim Tarihi (STT): Mikrobiyolojik açıdan kolayca bozulabilen ve insan sağlığı için kısa sürede risk oluşturabilecek gıdaların (et, süt, peynir vb.) tüketilebileceği son günü gösterir. Doğrudan bir gıda güvenilirliği kriteridir.
-
Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT): Doğru şartlarda saklandığında; gıdanın tazelik, tat ve aroma gibi kendine has özelliklerini koruduğu süreyi ifade eder (un, makarna, pirinç, kahve vb.). TETT doğrudan bir sağlık riski değil, kalite ve duyusal özellik sınırıdır.
STT'si Geçen Ürünlere El Koyma ve Para Cezası
Genelgeye göre, Son Tüketim Tarihi (STT) geçmiş gıdaların raflarda yer alması, satılması veya bedelsiz dahi olsa devredilmesi kesinlikle yasak kalmaya devam edecek. Denetimlerde STT’si geçmiş ürün tespit edilmesi halinde:
-
İşletmelere ağır idari para cezası kesilecek.
-
Mevzuata aykırı tüm ürünlere derhal el konulacak.
TETT’si Geçen Gıdalar İçin "Özel Reyon" Şartı
Gıda israfını azaltmayı hedefleyen esneklik kapsamında, TETT'si geçmiş uzun ömürlü gıdaların satışına ise sadece şu belirli şartlar dahilinde izin verilecek:
-
İşletme Kontrolü: TETT'si geçmiş ürünün hala tüketime uygun olup olmadığı önce işletme tarafından kontrol edilecek.
-
Net Ayrıştırma: Bu ürünler normal raflardan çıkarılacak, gıda satış noktalarında özel olarak belirlenmiş ayrı reyonlarda toplanacak.
-
Tüketiciyi Bilgilendirme: Ürünün tavsiye edilen tüketim tarihinin geçtiği bilgisi, reyonda tüketicinin net bir şekilde görebileceği şekilde ilan edilecek.
81 İlde Numuneli Sıkı Denetim Başladı
Bakanlığın 81 il müdürlüğüne talimat vermesiyle birlikte resmi kontroller de sıkılaştırıldı. Müfettişler, TETT'si geçmiş ürünlerin ayrı reyonlarda satılıp satılmadığını denetleyecek. Şüpheli görülen veya mevzuata aykırı şekilde normal raflarda sergilenen ürünlerden anında laboratuvar numuneleri alınarak gıda güvenilirliği test edilecek ve kural ihlali yapan işletmelere gerekli yaptırımlar anında uygulanacak.
