TÜBİTAK 4004 Programı kapsamında desteklenen “Hava Trafiğini Keşfet: Uygulamalı Simülatör Etkinlikleri” projesi kapılarını açıyor. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Eskişehir Teknik Üniversitesi ve Samsun Üniversitesi iş birliğiyle yürütülecek olan proje; havacılığın en kritik ama az tanınan alanlarından biri olan Hava Trafik Yönetimi’ni (ATM) geleceğin profesyonellerine uygulamalı olarak tanıtacak.
Projenin Temel Çıkış Noktası: Hava trafik yönetimi; uçuş planlamasından emniyete, operasyonel verimlilikten çevresel etkilere kadar havacılığın kalbidir. Proje, öğrencilerin sisteme tek bir uzmanlık alanından değil, bütüncül ve çok boyutlu bir bakış açısıyla yaklaşmasını hedefliyor.
Eğitimler Eskişehir’de "ESCAPE Simülatörü" ile Yapılacak
Teorik bilginin pratikle buluşacağı eğitimlere Eskişehir Teknik Üniversitesi Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi ev sahipliği yapacak. Katılımcılar, üniversite bünyesinde yer alan gelişmiş ESCAPE simülatörünü kullanarak gerçekçi hava trafiği senaryolarını bizzat deneyimleyecekler.
Proje Kapsamındaki Etkinlik Takvimi ve Akışı
-
Simülatör Teknolojisi Tanıtımı: Katılımcılara ESCAPE simülatörünün çalışma prensipleri ve teknik altyapısı aktarılacak.
-
Uçuş Planı ve Fraseoloji: Öğrenciler uçuş planı oluşturma uygulamaları yapacak ve kontrolör-pilot arasındaki kritik telsiz haberleşmesi üzerine çalışacak.
-
Kriz Yönetimi Senaryoları: Havada trafik çakışmalarının fark edilmesi ve anlık çözüm geliştirilmesine yönelik interaktif uygulamalar yapılacak.
-
Saha Deneyimi ve Teknik Gezi: Radar ve meydan kontrol ünitelerinin yerinde inceleneceği havalimanı teknik gezisiyle süreç saha deneyimiyle desteklenecek.
Eğitim boyunca simülasyon temelli öğrenme, probleme dayalı öğrenme ve "tahmin et–gözle–açıkla" gibi etkileşimli modern eğitim metotları kullanılacak.
Başvurular Başlıyor: Sadece 30 Katılımcı Seçilecek
Türkiye genelindeki üniversitelerin havacılık fakülteleri ve sivil havacılık yüksekokullarında öğrenim gören lisans öğrencileri arasından yalnızca 30 şanslı katılımcı seçilecek. Katılımcılar, farklı senaryolarda bizzat kontrolör ve pilot rollerini üstlenerek karar verme süreçlerini deneyimleyecek.
-
Başvuru Kanalı: Başvurular, ilerleyen günlerde TÜBİTAK 4000 Programlar Portalı üzerinden dijital olarak alınacaktır.
-
Başvuru Ekranı: TÜBİTAK 4000 Portalı
-
Gelişmeler ve Etkinlik Takibi İçin: TÜBİTAK 4004 Proje Sayfası
Örnek Bir Kriz Senaryosu: Havada Çarpışma Riski Nasıl Yönetilir?
Proje tanıtımlarında sürecin kolay anlaşılması için kontrolör (sol) ve pilot (sağ) ekranları tek bir görüntüde eş zamanlı sunulmaktadır. Ancak gerçek eğitimlerde her pozisyon ayrı bir öğrenci tarafından yönetilecek ve gerçekçi operasyon mantığı kurgulanacaktır.
Simülatörde canlandırılacak örnek bir risk yönetimi süreci:
| Aşama / Durum | Uygulanan İşlem ve Diyalog | Amacı ve Önemi |
| Tehlike Analizi | THY7CU ile BBK1643 çağrı işaretli uçaklar arasında oluşabilecek olası bir çarpışma riski tespit edilir. | Erken fark etme ve hızlı karar alma becerisi. |
| Kontrolör Talimatı |
"THY7CU, climb flight level 360 due to traffic ahead." (Önünüzdeki trafik nedeniyle 360 uçuş seviyesine tırmanın.) |
Trafiği emniyetli şekilde ayırma ve emniyet sınırı sağlama. |
| Pilot Yanıtı |
"Climbing flight level 360 due to traffic." (Trafik nedeniyle 360 uçuş seviyesine tırmanıyorum.) |
Talimatın alındığı ve eyleme geçildiğinin teyidi. |
| Kritik Süreç: "Readback" | Pilotun telsizden gelen talimatı kelimesi kelimesine tekrar etmesi zorunludur. | Kontrolörün, talimatın doğru anlaşıldığını teyit etmesi ve iletişim hatalarını sıfırlaması. |