Özellikle miras kalan taşınmazlarda yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle sıkça gündeme gelen davalarda, satışın nasıl yapıldığı, sürecin ne kadar sürdüğü ve masrafların kim tarafından karşılandığı vatandaşlar tarafından araştırılıyor.
Uzmanlara göre, izale-i şuyu davalarında her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilirken, sürecin doğru yönetilmesi hak kayıplarının önüne geçilmesi açısından büyük önem taşıyor.
İzale-i Şuyu Davasında Satış Nasıl Yapılıyor?
İzale-i şuyu davasında mahkeme, taşınmazın aynen bölünmesinin mümkün olmadığına karar verirse satış yoluna gidiliyor.
Satış işlemi, icra dairesi tarafından açık artırma usulüyle gerçekleştiriliyor. İhale sonunda elde edilen satış bedeli ise hissedarlar arasında tapudaki pay oranlarına göre dağıtılıyor.
Dava Ne Kadar Sürüyor?
Vatandaşların en çok merak ettiği konulardan biri de davanın ne kadar sürede sonuçlandığı.
Dosyanın kapsamı, taraf sayısı, bilirkişi incelemeleri ve yargılama sürecine bağlı olarak değişmekle birlikte, izale-i şuyu davaları ortalama 1 ila 3 yıl arasında sonuçlanabiliyor.
Açık Artırmaya Kimler Katılabiliyor?
Ortaklığın giderilmesi davası sonucunda yapılan satışlara yalnızca hissedarlar değil, üçüncü kişiler de katılabiliyor.
İhalede en yüksek teklifi veren kişi taşınmazı satın alma hakkını elde ediyor.
Masrafları Kim Karşılıyor?
Davanın başlangıcındaki yargılama giderleri kural olarak davayı açan taraf tarafından karşılanıyor.
Ancak dava sonunda mahkemenin vereceği karara göre bu giderler taraflara yükletilebildiği gibi, satıştan elde edilen bedelden de mahsup edilebiliyor.
Masraf tutarı ise;
- taşınmazın değeri,
- bilirkişi ücretleri,
- keşif giderleri,
- ilan masrafları,
- satış işlemleri
gibi unsurlara göre dosyadan dosyaya farklılık gösterebiliyor.
Avukatsız Dava Açılabilir mi?
İzale-i şuyu davası, hukuken avukat olmadan da açılabiliyor.
Ancak uzmanlar, taşınmazın değeri ve hukuki sonuçları dikkate alındığında hak kaybı yaşanmaması adına sürecin uzman desteğiyle yürütülmesinin önemli olduğunu vurguluyor.
Tapudaki Şerhler Büyük Önem Taşıyor
Uzmanlar ayrıca tapu kayıtlarında yer alan şerh ve hakların da taşınmazın satışını ve değerini doğrudan etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
Bu nedenle hisseli taşınmazlarla ilgili işlem yapmadan önce tapu kayıtlarının ayrıntılı şekilde incelenmesi tavsiye ediliyor.
Dikkat Çeken Tapu Terimleri
Tapu işlemlerinde sıkça karşılaşılan bazı hukuki kavramlar şunlar:
- Şufa Hakkı: Hisseli taşınmazda satılan payı öncelikli satın alma hakkı.
- Vefa Hakkı: Belirli şartlarla taşınmazı geri satın alma hakkı.
- İzale-i Şuyu: Ortaklığın mahkeme kararıyla sona erdirilmesi.
- İştira Hakkı: Belirlenen şartlarla öncelikli satın alma hakkı.
- Sükna Hakkı: Bir taşınmazda oturma hakkı.
- Üst Hakkı: Başkasına ait taşınmaz üzerinde yapı yapma veya mevcut yapıyı kullanma hakkı.
Her izale-i şuyu dosyasının kendine özgü hukuki özellikler taşıdığı belirtilirken, dava sürecinde izlenecek yolun somut olayın şartlarına göre değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
