Kemaliye ilçesine yaklaşık 40 kilometre mesafede bulunan Ocak Köyü, sahip olduğu modern yapı ve tarihsel dokusuyla bölgenin örnek yerleşim alanlarından biri olarak öne çıkıyor. Eski adı "Şeyhler Köyü" olan yerleşim, manevi dünyasında köye bağlı olanlar tarafından "Hıdır Abdal Sultan Ocağı" olarak da anılmaktadır. 13. yüzyıldan kalma Hıdır Abdal Sultan Türbesi ve çevresindeki külliye, köyün sosyal ve kültürel gelişmişliğinin en önemli simgesi kabul edilmektedir.
Mimarisi ve Tarihsel Onarımlar
Köyün manevi merkezini oluşturan Hıdır Abdal Sultan Türbesi, beyaz kesme taşlardan yapılmış, tek kubbeli ve dörtgen mimariye sahip bir yapıdır. En son 1958 yılında kapsamlı bir onarımdan geçen türbenin hemen bitişiğinde, misafirlerin ağırlanması için bir konukevi bulunmaktadır. Köydeki tüm tarihi binaların üzerinde, yapıların tarihsel sürecini açıklayan çerçeveli bilgilendirme tabelaları yer almaktadır.
Kadim Pınar: 1868 Tarihli Kitabe
Köy meydanında bulunan ve kesme taşlardan inşa edilen tarihi çeşme, hem mimarisi hem de üzerindeki derin anlamlar taşıyan kitabesiyle dikkat çekmektedir. 1868 (Hicri 1275) yılında Turgut köyü imamının oğlu İstanbullu Şevki Hasan tarafından onarılan çeşmenin son iyileştirmesi 1994 yılında Müslüm Güler tarafından yapılmıştır. Akarının üzerinde kulplu bakır bir tas asılı olan çeşmenin, yan duvarda hem eski hem yeni yazıyla sergilenen kitabesinde şu ifadeler yer almaktadır:
"Hicri: 1275, Miladi: 1868. Bu kutsal pınar, bir yaşam boyu akıp gider. İmam Hüseyin aşkına iç ki, cansız yaşamın cana gelsin. Her sabah akşam on iki imam aşkına içsinler. Kerbela anısına bir belirti yapsınlar buraya. Canımı yoluna kurban etmek işten midir? İmam Ali soyuna bağlananlar, bu pınardan içsin. Tanrısal kaynaktan gelen bu pınarı, günde bir kez görüp her kim her zaman içerse yeri cennet olsun."
Anıt Ağaçlar ve Doğal Miras
Ocak Köyü, aynı zamanda yüzyıllardır yaşayan anıt ağaçlara ev sahipliği yapmaktadır. Köy meydanında bulunan çınar ve dut ağaçlarının üzerindeki tabelalarda yaşları belirtilmekte olup, bu ağaçların geçmişi 200 ile 300 yıl arasında değişmektedir. Özellikle çeşmenin üst tarafında bulunan, gövdesi yarılmış ve o yarıktan bir erik fidanı yükselmiş olan tarihi dut ağacı, ziyaretçilerin en çok ilgisini çeken doğal sembollerin başında gelmektedir.