Kelimelerin kifayetsiz kaldığı duruşa ve asalete ihtiyaç var. Bilmek güzel evet ama ondan daha güzeli, haddini bilmek. Bilmemek kusur değil ama bilmediğini bilmek ve ukalalık etmemek ondan daha güzel.
Şimdilerde herkes her şeyi biliyor da ne hikmetse haddini, sınırını bilmiyor. Ortalıkta sözüm ona âlimden, bilginden, yorumcudan geçilmiyor. Çok şey konuşuyoruz ama hiçbir şey anlatmıyoruz.
Adeta çene yarıştırıyoruz; çoğu zaman da demagoji ve laf salatası. Eskiler “barika-i hakikat, müsademe-i efkârdan doğar” demişler. Yani hakikatin ışığı, fikirlerin çarpışmasından doğar.
Burada kastedilen, hakikatin ortaya çıkması için yapılan fikir alışverişidir, yoksa lafügüzaf değil elbette.
İmam Azam Ebu Hanife bir dönem oğlu Hammad’ı kelamdan men eder. Oğlu itiraz ederek der ki: "Ama baba sen de yıllarca kelamî tartışmalar yapmadın mı?"
İmam’ın cevabı çok manidardır: "Biz tartışırken, hakikate kayıtsız şartsız teslim olur, karşımızdaki kaybedecek diye üzülürdük. Siz ise karşınızdakini yenmek için tartışıyor, nefsinizi her ne pahasına olursa olsun üstün çıkarmaya çalışıyorsunuz. Biz Hakk’ın galebesi için, siz kendi galibiyetiniz için tartışıyorsunuz."
“Ey iman edenler! Yapmadığınız ve yapmayacağınız şeyleri niçin söylüyorsunuz?” (Saf-2) buyurarak Cenab-ı Hak, boş boğazlık yapmayı hoş karşılamadığını beyan eder.
Buna karşılık, iman edip salih ameller işleyenler ise orada ebedi kalacakları cennetlikler olduğunu müjdeler. (Bakara-82)
Allah Resulü ’nün (as) deyimiyle; "Allah sizin dış görünüşünüze ve mallarınıza bakmaz. Ama o sizin kalplerinize ve işlerinize bakar." (Müslim, Birr, 33)
Buradan da anlıyoruz ki Allah, insanın içindeki, aklındaki niyetine, fikrine, düşüncesine ve tabi eylemine bakar.
"Ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz/ Şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde" vecizesinde Ziya Paşa, "İnsanın aynası iştir, lafa bakılmaz. Bir kişinin aklının seviyesi yaptığı işte görünür." der.
Yazımı Hz. Ali’ye ait müthiş tespitle bitireyim; “Söz; ağızdan çıkana kadar senin esirindir. Ağızdan çıktıktan sonra da sen onun esiri…” Ne dersiniz bugün kim kimin esiridir sizce?