Erzincan’da sıcak çiğ süt üreticileri, hızla tırmanan girdi maliyetleri karşısında zorlu bir hayatta kalma mücadelesi veriyor. Şehirde çiğ süt alım fiyatları kuru madde oranına göre 20 TL ile 24,30 TL arasında değişirken, üretimin gerçek maliyeti bu rakamların çok üzerine çıktı. Ulusal Süt Konseyi’nin (USK) 1 Mayıs 2026 itibarıyla 24,30 TL olarak belirlediği ve Ekim ayına kadar sabitlediği referans fiyat, üreticiyi zararına satış yapmaya mahkûm etti.
Ağustos Ayında Maliyet 28,50 TL’ye Yükseldi
Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD), Ağustos ayına ilişkin sıcak çiğ süt üretim maliyetini litre başına 28,50 TL olarak açıkladı. 100 baş sağmal üzerinden günlük ortalama 30 litre süt verimi esas alınarak yapılan hesaplamalarda; Temmuz ayına kıyasla yaşanan 1,63 TL'lik artışın ana sebebi kesif yem fiyatlarındaki %11'lik tırmanış oldu.
Küresel piyasalardaki aksaklıklar, nakliye krizleri ve artan mazot fiyatları yem hammaddelerini doğrudan etkilerken, hekimlik ve sağlık giderlerindeki artış da üreticinin sırtındaki yükü katladı. Kesim fiyatlarındaki cılız %4,5’lik artış ise yem maliyetlerini dengelemeye yetmedi.
TÜSEDAD’dan Ulusal Süt Konseyi’ne Eleştiri ve Çağrı
Ulusal Süt Konseyi’nin açıkladığı 21,48 TL’lik maliyet hesabı ile piyasa gerçekleri arasındaki uçuruma dikkat çeken TÜSEDAD, hesaplama metodolojisini eleştirerek Ekim ayına kadar sabitlenen referans fiyatın derhal gözden geçirilmesini talep etti.
TÜSEDAD yetkilileri, USK’nin maliyet hesaplarında "diğer giderler" kalemini şeffaf paylaşmadığını belirterek şu noktalara vurgu yaptı:
· Eksik Hesaplama: USK modelinde sürü devamlılığı için gereken damızlık alımları, ölen/reforme edilen hayvan zararları ve ayrıntılı işletme giderleri net şekilde açıklanmamaktadır.
· Geçerliliğini Yitiren Referans: Ocak-Ağustos döneminde TÜSEDAD maliyetleri 28,50 TL'ye ulaşmışken, sabitlenen 24,30 TL'lik referans fiyat Erzincan başta olmak üzere tüm yurttaki üreticiyi zararla karşı karşıya bırakmaktadır.
Ocak-Ağustos Döneminde Maliyetler
TÜSEDAD’ın belgede yer verdiği Ocak-Ağustos 2026 tablosuna göre derneğin hesapladığı litre başına sıcak süt maliyeti Ocak ayında 25,37 TL, Şubat’ta 27,64 TL, Mart’ta 28,13 TL, Nisan’da 28,35 TL, Mayıs’ta 27,31 TL, Haziran’da 26,97 TL, Temmuz’da 26,87 TL ve Ağustos’ta 28,50 TL oldu. Aynı tabloda Ulusal Süt Konseyi maliyeti Ağustos ayında 21,48 TL/litre, çiğ süt referans fiyatı ise 24,30 TL/litre olarak yer aldı.
Üretimin sürdürülebilirliği ve hayvancılık sektörünün geleceği için çiğ süt tavsiye fiyatının güncel maliyetler ışığında acilen revize edilmesi bekleniyor.
Kaynak: Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD)
