TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonunda kabul edilen "Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", şeker pancarı üreticileri ve sanayisini yakından ilgilendiren köklü değişiklikler içeriyor. Yeni düzenlemeler, pancar üretimini daha planlı ve sürdürülebilir hale getirmeyi, üretici haklarını korumayı ve şeker arzını güvence altına almayı amaçlıyor.
Kabul edilen kanun teklifiyle şeker pancarı üretiminde dikkat çeken başlıca yenilikler:
Erzincan Pancar Ekicileri Kooperatifi Başkan Vekili Barış Güntürk, şeker pancarı üretimi kanun teklifi ile ilgili resmi internet sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:
“Şeker pancarı üretimine ilişkin kanun teklifi komisyonda kabul edildi.”
1. Sözleşme Zorunluluğu:
Erzincan ve bölge illerini de kapsayan şeker pancarı ekimi, üreticiler ve şeker fabrikaları arasında imzalanacak yazılı sözleşmeler olmadan gerçekleştirilemeyecek. Bu sayede üretim süreci kayıt altına alınarak hem üreticinin hem de fabrikanın hak ve yükümlülükleri daha net bir şekilde belirlenmiş olacak.
Güntürk, “Tarım ve ormana yönelik düzenlemeleri de içeren kanun teklifi komisyonda kabul edildi. Teklife göre, artık sözleşme yapılmadan şeker pancarı ekilemeyecek.
TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonunda kabul edilen Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nde şeker pancarına ilişkin önemli düzenlemeler yer alıyor.”
2. Şeker Pancarı Fiyatlarının Ortaklaşa Belirlenmesi:
Üreticiler pancar fiyatlarının belirlenmesine dahil olacak. Bundan böyle üretici temsilcileri ve şeker fabrikası yöneticilerinin bir araya gelerek oluşturacağı bir komisyon tarafından belirlenecek. Bu sayede fiyat belirlenme sürecinin daha adil ve şeffaf olması, her iki tarafın da çıkarlarının korunması hedefleniyor.
Güntürk, “Teklifle, Şeker Kanunu'nda düzenleme yapılıyor. Buna göre, şeker pancarı fiyatları her yıl şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler ile üreticiler ve/veya temsilcileri arasında varılan mutabakata göre belirlenecek.
3. Fire Kaybının Takibi:
Erzincan’da pancar üreticilerinin sıklıkla dile getirdiği "fire kaybı" sorunu, yeni düzenlemeyle mercek altına alınacak. Fire kaybının belirlenmesinde şeffaflık ve adalet sağlanarak üreticinin haksız kayıplara uğramasının önüne geçilmesi planlanıyor.
Güntürk, “Şeker fabrikaları, üreticilerce teslim edilen şeker pancarındaki fire tespiti ile bedele esas polarizasyon değerinin belirlenmesi amacıyla yapılacak numune alma ve analiz işlemleri sırasında üreticileri temsilen mahalli pancar kooperatifi veya mahalli ziraat odasından bir gözlemcinin hazır bulunmasına olanak sağlamakla, mahalli pancar kooperatifi veya mahalli ziraat odası ise talep edilmesi halinde bir gözlemci görevlendirmekle yükümlü olacak.”
4. Bakanlık Kontrolünde Ekim:
Şeker pancarı ekimi, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın denetimi ve gözetimi altında gerçekleştirilecek. Bakanlık, üretim planlaması, ekim alanlarının belirlenmesi ve üretim sürecinin izlenmesi gibi konularda daha etkin bir rol üstlenecek.
Güntürk,“Teklife göre, sözleşme yapılmadan şeker pancarı ekilemeyecek. Buna aykırı hareket edenlerin takip ve kontrolü Tarım ve Orman Bakanlığınca yapılacak. Şirketler şeker pancarını Bakanlıkça belirlenen ekim alanlarından üreticilerle sözleşme yaparak temin edecekler. Bakanlık gerekli görmesi durumunda şirketlerin ekim alanlarını yeniden belirleyecek.
5. Dış Sözleşmeli Ekim İmkanı:
Pancar ekiminin bölgesinde ihtiyacı karşılamada yetersiz kaldığı durumlarda, şeker arz güvenliğini sağlamak amacıyla diğer bölgelerden dış sözleşmeli ekim yapılmasına olanak tanınacak. Bu sayede şeker kıtlığının önüne geçilmesi ve fiyat istikrarının korunması hedefleniyor.
Güntürk, “Şeker üretiminde kullanılan diğer ham maddeler ise şirketler tarafından üreticiler ve/veya piyasadan temin edilecek. Şirketler, kendi ekim alanlarından yeterli ham madde bulamadığı takdirde münavebe esasları dahilinde kendi ekim alanları dışından da Bakanlığın izni ve denetiminde üreticilerle sözleşme yaparak pancar temin edebilecek ya da ihtiyacından fazla şeker pancarı üretimi yapabilen şirketlerden Bakanlık tarafından belirlenecek esaslara göre şeker pancarı satın alabilecek. Bakanlık, şeker pancarının ekiminden fabrikalara teslimine kadar olan tüm süreci denetleyecek, bu görevini yerine getirirken gerektiğinde kolluk kuvvetlerinden yardım alabilecek.
Şeker satış fiyatları, şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler tarafından serbestçe belirlenecek. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenecek.”
6. İzinsiz Ekim Yapanlara İdari Para Cezası:
Bakanlıktan izin almadan veya sözleşme şartlarına aykırı olarak pancar ekimi yapanlara idari para cezası uygulanacak. Bu sayede üretim disiplininin sağlanması ve kayıt dışılığın önlenmesi amaçlanıyor.
Güntürk, “Teklifle, sözleşme yapılmadan şeker pancarı eken gerçek ve tüzel kişilere, tespitin yapıldığı ekim alanından üretilecek şeker pancarı için, tespitin yapıldığı pazarlama yılında kamu fabrikaları tarafından belirlenen yüzde 16 polar şeker ihtiva eden firesi düşürülmüş A kotası şeker pancarı baz alım fiyatı üzerinden hesaplanacak tutar kadar Bakanlıkça idari para cezası verilecek. Şirketlerin kendi ekim alanları dışından, Tarım ve Orman Bakanlığın izni olmaksızın şeker pancarı temin etmeleri halinde, Bakanlıkça şirketlere cari pazarlama yılı için tahsis edilen A kotası miktarının cari pazarlama yılı başındaki A kotası şeker satış fiyatı ülke ortalaması üzerinden hesaplanacak tutarının yüzde 2'si oranında idari para cezası verilecek. Bu hüküm 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.” Şeklinde açıklamalarda bulundu.
Yeni düzenlemelerin 1 Ocak 2027'de yürürlüğe gireceğinden itibaren, şeker pancarı üretimine ve sanayisine nasıl yansıyacağı merak konusu. Konuyla ilgili gelişmeleri takip etmeye devam edeceğiz.
