Türkiye genelinde yaş sebze ve meyve piyasasına yönelik başlatılan soruşturma gündemdeki yerini korurken, gözler şimdi yerel pazarlardaki fiyatlara çevrildi. Peki, Türkiye genelindeki operasyonun ardından Erzincan’da yaş sebze ve meyve fiyatlarında bir değişiklik oldu mu?
İstanbul merkezli yürütülen soruşturma kapsamında, yaş sebze ve meyve piyasasında fahiş fiyat uygulamasına neden olduğu değerlendirilen 41 büyük dağıtıcı firmanın yöneticisi hakkında gözaltı kararı verilmiş, 22 ilde 109 iş yeri ve ikamet adresinde arama yapılmıştı. Soruşturma kapsamında çiftçilerin beyanları ile tedarikçilerin alış-satış kayıtlarının da incelendiği açıklanmıştı.
Bu gelişmelerin ardından Erzincan'daki pazarlarda fiyatların seyri de merak konusu oldu.
Kentte yerli üretimin ağırlığını koruduğu pazarda, birçok ürünün fiyatı şu seviyelerde:
- Domates: 50-60 TL
- Patlıcan: 60 TL
- Kabak: 50 TL
- Salatalık: 40 TL
- Çarliston biber: 75 TL
- Kapya biber: 75 TL
- Yerli erik: 60-70 TL
- Yerli Cimin üzümü: 75 TL
- Neftali: 80 TL
- Muz: 120 TL
Özellikle Erzincan'ın yöresel ürünlerinden Cimin üzümünün 75 TL seviyesine gerilemesi dikkat çekerken, yerli erik de 60-70 TL aralığında alıcı buluyor.
Kapya biberde fiyat yükseldi
Pazardaki ürünler arasında fiyat değişimiyle dikkat çeken ürünlerden biri ise kapya biber oldu.
Edinilen bilgilere göre daha önce yaklaşık 50 TL seviyesinde bulunan kapya biberin, hava koşullarının etkisiyle 75 TL'ye yükseldiği ifade ediliyor.
Bu durum, pazardaki her fiyat değişiminin doğrudan tedarik zincirindeki uygulamalarla açıklanamayacağını da gösteriyor. Üretim miktarı, hasat dönemi ve hava koşulları gibi faktörler de fiyatların oluşumunda etkili olabiliyor.
Operasyon sonrası Erzincan’da fiyatlar düştü mü?
Şu anki saha gözlemleri, Erzincan'da operasyonun ardından yaş sebze ve meyve fiyatlarının genelinde tek yönlü ve belirgin bir düşüş yaşandığını söylemek için yeterli değil.
Öte yandan bazı ürünlerde fiyatların gerilediği görülüyor. Özellikle sezon ürünlerinden Cimin üzümünün 75 TL seviyesine inmesi, Erzincan'daki yerli üretimin pazara etkisini ortaya koyuyor.
14 Eylül'de yayımlanan köylü pazarı fiyatlarında Cimin üzümü 120-150 TL, biberler ise yaklaşık 75 TL seviyesinde gösterilmişti.
Bir gün sonra yayımlanan Salı Pazarı fiyatlarında ise patlıcan 70 TL, sivri biber 70 TL, kırmızı kapya biber 40 TL olarak yer aldı. Bu farklılıklar, aynı dönemde bile pazar, ürün çeşidi ve satıcıya göre fiyatların değişebildiğini gösteriyor.
Erzincan’da asıl soru: Üreticiden tüketiciye fiyat ne kadar değişiyor?
Türkiye genelinde yürütülen soruşturmanın temel tartışma noktalarından biri, ürünün üreticiden çıktıktan sonra tüketiciye ulaşıncaya kadar geçirdiği süreç ve bu süreçte oluşan fiyat farkları.
Erzincan açısından ise önümüzdeki dönemde takip edilmesi gereken nokta, hal fiyatları ile köylü pazarı ve market fiyatları arasındaki farkın nasıl değişeceği.
Şimdilik Erzincan pazarındaki tablo; domates, patlıcan, kabak ve salatalık gibi ürünlerde belirli fiyat seviyelerinin korunduğunu, bazı yerli sezon ürünlerinde ise düşüş yaşandığını gösteriyor.
Kamuoyuna yansıyan 41 firma ve kişi listesinde adresleri açıkça görülen iller ise Bursa, Niğde, İstanbul, Yalova, Balıkesir, Mersin, Isparta, Adana, Konya, Manisa, Antalya, Denizli, İzmir, Erzurum, Ankara ve Uşak oldu. Ancak yetkililer operasyonun toplam 22 ili kapsadığını açıkladığı için, kamuya açık 41 kişilik listeden hareketle 22 ilin tamamını kesin olarak sıralamak mümkün değil.
Erzincan açısından neden önemli?
Erzincan'ın yaş sebze ve meyve fiyatlarını değerlendirirken, kentteki ürünlerin hangi üretim ve dağıtım merkezlerinden geldiği de önem taşıyor.
Özellikle soruşturma listesinde yer alan Mersin, Antalya, Adana, Isparta, Konya, Manisa, İzmir ve Bursa gibi iller, Türkiye'nin farklı yaş sebze ve meyve ürünlerinde önemli üretim ve ticaret merkezleri arasında bulunuyor.
