Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının hazırlanan yeni yasa taslağına göre, 15 yaşından küçüklerin sosyal medya kullanımı tamamen yasaklanıyor. Oyunlarda ise "yasal" derecelendirme dönemi başlıyor. İşte Türkiye'nin yeni dijital anayasasının ayrıntıları...
Mevcut sistemde birçok platformda 13 yaş sınırı olsa da aile onayıyla bu sınır esnetilebiliyordu. Yeni düzenleme ile kurallar keskinleşiyor:
-
Kesin Engel: 15 yaşını doldurmamış bir çocuk, anne veya babası "izin veriyorum" dese dahi sosyal medya platformlarında hesap açamayacak.
-
Yaş Doğrulama Zorunluluğu: Instagram, TikTok, X (Twitter) gibi dev platformlara; kullanıcının yaşını T.C. Kimlik doğrulaması veya benzeri "etkili sistemlerle" kanıtlama yükümlülüğü getiriliyor.
-
Hedef: Siber zorbalık, uygunsuz içerik ve dijital bağımlılığın önüne geçmek.
Oyunlarda PEGI Sistemi Resmileşiyor
Çevrim içi oyun dünyasında "yasak" yerine "sıkı denetim" modeli benimseniyor. Uluslararası geçerliliği olan ancak Türkiye'de yasal zorunluluğu bulunmayan sistemler artık kanunla korunacak:
-
Zorunlu Derecelendirme: Her oyun, Türkiye'nin belirlediği yaş sınırlarına göre derecelendirilecek.
-
Erişim Kısıtlaması: 7 yaşındaki bir çocuk, 18+ kategorisindeki bir savaş veya şiddet içerikli oyuna giriş yapamayacak; platform bu engeli teknik olarak sağlamak zorunda kalacak.
-
Reklam Denetimi: Çocuklara yönelik aldatıcı ve oyun içi satın almayı (microtransactions) teşvik eden agresif reklamlar yasaklanacak.
Platformlara Ağır Sorumluluklar
Sadece kullanıcılar değil, teknoloji devleri de yeni kurallara tabi olacak:
-
Şikayet Mekanizması: Yasa dışı veya zararlı içerikler için çocuklara ve ailelere özel "hızlı şikayet" butonları zorunlu olacak.
-
Ebeveyn Denetim Araçları: Uygulamalar, ailelerin ekran süresini ve içerik filtrelerini kolayca yönetebileceği ara yüzleri sunmak zorunda kalacak.
Erzincan’da yaptığımız saha gözlemlerinde, ailelerin özellikle akşam saatlerinde çocukların kontrolsüz internet kullanımından büyük endişe duyduğunu görüyoruz. Bu yasa, bir yandan çocukların güvenliğini sağlarken diğer yandan "ifade özgürlüğü" ve "dijital sosyalleşme" konularında büyük bir tartışmayı da beraberinde getirecek gibi görünüyor.
