Bugün yükseköğretim dünyası geçmişe göre çok farklı bir noktada bulunuyor. Artık üniversiteler yalnızca eğitim veren kurumlar değil; bilgi üreten, teknoloji geliştiren, girişimciliği destekleyen, uluslararası rekabet eden ve bulundukları bölgenin kalkınmasına yön veren stratejik yapılar olarak görülüyor. Böyle bir dönemde üniversitelerin de farklı niteliklere sahip liderlere ihtiyacı bulunuyor.
AKADEMİŞ GEÇMİŞE SAHİP OLMALI
Her şeyden önce bir rektör, güçlü bir akademik geçmişe sahip olmalı, bilimsel üretimin değerini bilen, araştırmayı teşvik eden ve akademik özgürlüğü koruyan bir anlayış üniversitenin temelini oluşturur. Ancak günümüzün şartlarında akademik başarı tek başına yeterli değil, aynı zamanda kurum yönetimi konusunda tecrübeli, kaynakları etkin kullanan, karar alma süreçlerinde şeffaf davranan ve hesap verebilirliği önemseyen bir yöneticilik anlayışı da bulunması gerekiyor.
Bunun yanında, çağdaş bir rektörün en önemli özelliklerinden biri kapsayıcı liderlik olarak görülmeli. Üniversiteyi oluşturan bütün kesimlerin kendisini bu kurumun değerli bir parçası olarak hissetmesini sağlayabilen, farklı görüşleri dinleyen ve ortak aklı esas alan bir yönetim anlayışı kurumsal aidiyeti güçlendirir. Akademik huzur, çoğu zaman yalnızca kurallarla değil; güvene dayalı bir yönetim kültürüyle sağlanabilir.
ŞEHİRLE BÜTÜNLEŞMELİ VE İLETİŞİMİ GÜÇLÜ OLMALI
Üniversiteler artık şehirlerinden bağımsız düşünülemez. Özellikle Anadolu'daki üniversiteler için başarı; yalnızca yayımlanan makalelerle değil, yaşadığı şehre kattığı değerle de ölçülebilir. Tarımdan sanayiye, sağlıktan turizme, kültürden dijital dönüşüme kadar her alanda üniversitenin bilgi birikimi şehirle buluşmalı. Rektör, bu iş birliklerini kurabilen, kamu kurumları, yerel yönetimler, özel sektör ve sivil toplum arasında güven oluşturan bir köprü görevi üstlenebilmesi gerekiyor.
Uluslararasılaşma da ihmal edilmemesi gereken bir başka başlık görülüyor. Dünyanın saygın üniversiteleriyle ortak projeler geliştirebilen, yabancı öğrenci ve akademisyen çekebilen, uluslararası araştırma fonlarını kuruma kazandırabilen bir yönetim anlayışı, üniversitenin görünürlüğünü ve hiç şüphesiz rekabet gücünü artıracağı düşünülebilir.
ÖĞRENCİLERİN GELECEK VİZYONUNA ÖNCÜ OLMALI
Öğrenciler ise artık yalnızca diploma değil; nitelikli bir gelecek bekliyor. Bu nedenle üniversite yönetiminin girişimcilik ekosistemini desteklemesi, öğrencileri araştırma süreçlerine dâhil etmesi, mezun istihdamını güçlendirecek mekanizmalar oluşturması ve kampüs yaşamını zenginleştirmesi büyük önem taşıyor. Bütün bunların yanında, belki de en önemli özellik, bir rektörün makama değil; misyona odaklanması gerekiyor. Çünkü üniversiteler kişilerin değil, fikirlerin ve kurum kültürünün kalıcı olduğu yapılar olarak görülüyor. Görev süresi boyunca geride bırakılacak en değerli miras; güçlü bir kurumsal yapı, gelişmiş araştırma altyapısı, yetişmiş insan kaynağı ve geleceğe güvenle bakan bir üniversite olarak görülecek.
Sonuç olarak bugün ihtiyaç duyulan rektör; yalnızca başarılı bir akademisyen değil, aynı zamanda vizyon sahibi bir yönetici, uzlaştırıcı bir lider, şehrin kalkınmasına katkı sunan bir paydaş ve gençlerin geleceğine ilham veren bir eğitim öncüsü olarak görülüyor. Üniversiteyi bulunduğu noktada korumak değil, bulunduğu yerden daha ileriye taşımak temel hedef olmalı. Çünkü güçlü üniversiteler, güçlü şehirlerin; güçlü şehirler ise güçlü bir ülkenin en önemli güvencelerinden biri olarak görülüyor.