Erzincan

1872 Salnamesi Erzincan’ın Nüfusunu Ortaya Koydu

1872 tarihli Osmanlı salnamesi, Erzincan Sancağı ve bağlı kazalardaki köy sayıları ile nüfus dağılımını ayrıntılı şekilde ortaya koydu.

Osmanlı Devleti’nde vilayetlerin idari, ekonomik ve sosyal durumunu kayıt altına almak amacıyla hazırlanan salnameler, şehirlerin tarihine ışık tutan önemli kaynaklar arasında yer alıyor. 1872 tarihli salname de Erzincan Sancağı’nın nüfus yapısı hakkında önemli bilgiler sunuyor.

Bu kayıtlara göre Erzincan Sancağı’na bağlı merkez ve kazalarda çok sayıda köy bulunuyordu. Salnamede yer alan verilere göre Erzincan merkez kazasında 97 köy yer alırken, Gercanis nahiyesinde 144 köy bulunuyordu. Kemah kazasında 56, Kuruçay kazasında 41, Kuzican kazasında 113, Ovacık kazasında 177 ve Mazgirt kazasında ise 195 köy olduğu belirtiliyordu.

1872 tarihli salnameye göre Erzincan Sancağı’ndaki toplam köy sayısı 723 olarak kaydedildi. Bu yerleşimlerde yaşayan nüfusun önemli bir bölümünü Müslümanlar oluştururken, Hristiyan nüfusun da belirli bir oranı temsil ettiği görülmektedir.

Salnamede yalnızca erkek nüfus verileri yer almaktadır. Buna göre Erzincan Sancağı genelinde Müslüman erkek nüfusun 50 bin 729, Hristiyan erkek nüfusun ise 11 bin 443 olduğu kaydedilmiştir. Toplam erkek nüfusun 62 bin 172 kişi olduğu belirtilmektedir.

Ancak salnamede verilen toplam nüfus rakamlarında bazı hesap hataları bulunduğu da dikkat çekmektedir. Daha sonra hazırlanan ek salnamelerde bu rakamların bir kısmının düzeltilmeye çalışıldığı görülmektedir.

Nüfus verileri Erzincan’ın 19. yüzyılda önemli bir yerleşim merkezi olduğunu ortaya koymaktadır. Çok sayıda köyün bağlı bulunduğu Erzincan Sancağı, Doğu Anadolu’nun idari ve ekonomik açıdan dikkat çeken merkezlerinden biri olarak görülmektedir.

Osmanlı döneminde hazırlanan salnameler, şehirlerin nüfus yapısı, idari durumu ve ekonomik faaliyetleri hakkında ayrıntılı bilgiler içeriyordu. Erzincan’a ilişkin bu kayıtlar da şehrin 19. yüzyıldaki demografik yapısını anlamak açısından önemli veriler sunmaktadır.

1872 tarihli salname, Erzincan’ın nüfus yapısına dair en kapsamlı kaynaklardan biri olarak tarih araştırmalarında önemli bir yer tutmaktadır.