Erzincan’ın tarihî ve kültürel mirasının korunmasına yönelik çalışmalar kapsamında, Üzümlü ilçesine bağlı Karakaya Köyü’nde bulunan Muhammediye Camii’nde restorasyon çalışmaları devam ediyor. Vakıflar Bölge Müdürü Murat Uslu, camide yürütülen çalışmalara ilişkin yaptığı açıklamada, “Erzincan'ın Üzümlü ilçesine bağlı Karakaya Köyü’nde bulunan Muhammediye Camii (Pir Muhammed Camii) restorasyon çalışmalarımız tüm hızıyla devam ediyor” ifadelerini kullandı.
Karakaya’nın geçmişi 15. yüzyıla uzanıyor
Caminin bulunduğu Karakaya Köyü, tarihî kaynaklarda Keleriç veya Kerliç adlarıyla anılan eski bir yerleşim yeri olarak karşımıza çıkıyor. Köyün geçmişi, Anadolu’da Halvetî geleneğinin yayılmasında etkili isimlerden biri olan Pîr Muhammed Erzincânî ile de ilişkilendiriliyor.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nde yer alan Zaur Şükürov imzalı biyografiye göre Pîr Muhammed Erzincânî, 15. yüzyılın başlarında Erzincan’ın Keleriç kasabasında, bugünkü adıyla Üzümlü ilçesinin Karakaya Köyü’nde dünyaya geldi. Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî’ye intisap eden Erzincânî, daha sonra halife olarak Erzincan’a gönderildi. Kaynaklarda, doğduğu yerleşimde bir zaviye ve mescit kurarak Halvetî geleneğini yaymaya başladığı aktarılıyor.
Bu bilgi, Karakaya’nın yalnızca bir köy yerleşimi olmadığını, aynı zamanda Erzincan’ın tasavvuf ve dinî hayatı açısından da tarihî bir geçmiş taşıdığını ortaya koyuyor.
Osmanlı arşivlerine uzanan cami kaydı
Karakaya’daki cami geçmişine ilişkin dikkat çekici bilgilerden biri de akademik bir çalışmada yer alıyor. Yasin Taş’ın Erzincan Şeyh Muhammed Sami Efendi Dergâhı üzerine hazırladığı araştırmada, Osmanlı arşiv belgelerine dayanılarak Keleriç Köyü’ndeki Pîr Mehmed Camii’nin hatiplik görevinin 3 Mart 1904 tarihinde Mehmed Sadık Efendi tarafından Şeyh Muhammed Sami Efendi’ye bırakıldığı belirtiliyor.
Bu kayıt, Keleriç’te 20. yüzyılın başlarında Pîr Mehmed Camii adıyla anılan bir ibadethanenin bulunduğunu göstermesi bakımından önem taşıyor. Bununla birlikte söz konusu tarihî cami kaydının bugün restorasyonu sürdürülen Muhammediye Camii ile aynı yapıyı ifade edip etmediği, mevcut bilgilerle kesin olarak ortaya konulamıyor.
Restorasyon çalışmaları 2026-2027 dönemini kapsıyor
Kamuya açık ihale kayıtlarında da Erzincan Üzümlü Karakaya Köyü Cami Onarımı 2026-2027 Yılları İşi adıyla bir yapım işi yer alıyor. İhale bilgilerine göre çalışma, Erzurum Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından yürütülüyor. Sözleşmenin 16 Eylül 2026 tarihinde imzalandığı, sözleşme bedelinin 12 milyon 766 bin lira olduğu ve işin 17 Eylül 2026 ile 10 Aralık 2027 tarihleri arasını kapsadığı bildiriliyor.
Vakıflar Bölge Müdürü Murat Uslu’nun açıklamasıyla birlikte değerlendirildiğinde, Karakaya’daki caminin restorasyonunun yalnızca mevcut yapının onarımı açısından değil, bölgenin tarihî ve kültürel hafızasının korunması bakımından da önem taşıdığı görülüyor.
Çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte Muhammediye Camii’nin gelecek kuşaklara aktarılması hedeflenirken, Karakaya’nın Pîr Muhammed Erzincânî ile bağlantılı tarihî geçmişi de yeniden gündeme geliyor.
