Kış aylarında artan soba kullanımı, ihmaller ve yanlış uygulamalar nedeniyle her yıl çok sayıda yaralanma ve can kaybını da beraberinde getiriyor. İş güvenliği alanında uzun yıllardır saha çalışmaları yürüten İş Güvenliği Uzmanı Yürüşan Yeşil, özellikle evlerde sıkça yapılan hatalara dikkat çekerek, soba kaynaklı faciaların “önlenebilir” olduğunun altını çizdi. Yeşil, benzinle soba yakma girişimleri ve karbonmonoksit gazının hâlâ en büyük iki tehdit olduğunu söyledi.
Yeşil, “Soba ısıtır ama kuralsızlık öldürür. Küçük bir ihmal, geri dönüşü olmayan sonuçlar doğurabilir” diyerek vatandaşları uyardı.
Benzinle Soba Yakmak Felakete Davetiye
Soba tutuştururken süreci hızlandırmak amacıyla benzin, tiner, alkol ya da ispirto gibi parlayıcı maddelere başvurulmasının son derece tehlikeli olduğuna vurgu yapan Yeşil, bu maddelerin saniyeler içinde buharlaşarak ortamda görünmez bir gaz tabakası oluşturduğunu belirtti.
“Bu gaz, bir kibritle temas ettiğinde patlama etkisi yaratır. Sonuç ağır yanıklar, ev yangınları ve bazen de ölüm olur” diyen Yeşil, yanan ateşe sıvı dökülmesinin alevin şişeye ya da kişiye sıçramasına neden olabileceğini ifade etti.
Uzmanlara göre soba yakmanın tek güvenli yolu; çıra, kağıt veya bu iş için üretilmiş katı tutuşturucuların kullanılması.
Kokusuz Tehlike: Karbonmonoksit
Soba kazalarının en sinsi boyutunun karbonmonoksit zehirlenmesi olduğunu belirten Yeşil, bu gazın renksiz ve kokusuz olması nedeniyle çoğu zaman fark edilmeden can aldığını söyledi.
Karbonmonoksitin, vücutta oksijenin yerini alarak kısa sürede bilinç kaybına yol açabildiğini aktaran Yeşil, “Kişi tehlikeyi fark etse bile hareket edemeyecek hale gelebilir” uyarısında bulundu.
Zehirlenmenin ilk belirtileri arasında şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, halsizlik ve aşırı uyku hali yer alıyor. Uzmanlar, bu belirtilerin grip ya da yorgunlukla karıştırılmasının hayati risk doğurduğunu ifade ediyor.
Rüzgâr ve Lodos En Büyük Risk
Rüzgârlı ve lodoslu havalarda bacaların geri tepebileceğini hatırlatan Yeşil, bu tür hava koşullarında soba yakılmamasını ya da çok kontrollü yakılmasını önerdi. Sobanın aşırı doldurulmasının ve üstten kömür eklenmesinin de eksik yanmaya neden olarak gaz birikimini artırdığına dikkat çekti.
Özellikle gece saatlerinde “köz kalsın, ev sıcak olsun” düşüncesiyle sobanın söndürülmeden uyunmasının büyük bir hata olduğunu vurgulayan Yeşil, bu durumun ölümle sonuçlanan vakaların başlıca nedeni olduğunu söyledi.
Menfezler Hayat Kurtarır
Evlerdeki havalandırma menfezlerinin soğuk geliyor gerekçesiyle kapatılmasının büyük bir risk oluşturduğunu belirten Yeşil, “Menfezler sobanın düşmanı değil, hayat sigortasıdır” ifadelerini kullandı. Temiz hava girişi olmadan çalışan sobanın zehirli gaz ürettiğini vurguladı.
Şüphe Anında Zaman Kaybetmeyin
Oda içinde aniden baş ağrısı, ağırlık hissi ya da yanma kokusu fark edilmesi durumunda vakit kaybetmeden pencerelerin açılması, hemen dışarı çıkılması ve 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini hatırlatan Yeşil, müdahalede geç kalınmasının hayati sonuçlar doğurduğunu ifade etti.
Dedektör Uyarıyor, Hayat Kurtarıyor
Uzmanlar, soba kullanılan her evde karbonmonoksit dedektörü bulunmasının artık bir tercih değil, zorunluluk haline gelmesi gerektiğini belirtiyor. Erken uyarı sağlayan bu cihazların, fark edilemeyen gazı alarm ile haber vererek onlarca hayat kurtardığına dikkat çekiliyor.
İş Güvenliği Uzmanı Yürüşan Yeşil, sözlerini şu uyarıyla tamamladı:
“Bu kazaların tamamına yakını ihmallerden kaynaklanıyor. Birkaç basit önlemle hem kendinizi hem de sevdiklerinizi koruyabilirsiniz.”