Erzincan’da tarımsal üretimde alternatif ürünlerin yaygınlaşmasına yönelik çalışmalar sürerken, Kemah ilçesi Yahşiler Köyü’nden dikkat çeken bir üretim hikâyesi geldi.
Yahşiler Köyü’nde 3 dekarlık alanda yaklaşık 7 bin kök lavanta yetiştiren üretici Rıza Köse, lavanta hasadına başladı. Kemah İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri de üreticinin hasat heyecanına ortak olarak tarlada incelemelerde bulundu.
Mor çiçekleriyle tarlaları renklendiren lavantalar, bu kez yalnızca görüntüsüyle değil, ekonomik değer oluşturma potansiyeliyle de dikkat çekiyor.
Köse sadece lavanta yetiştirmiyor, yağını da üretiyor
Yahşiler Köyü’ndeki üretimin en dikkat çekici taraflarından biri ise Rıza Köse'nin hasat ettiği lavantaları doğrudan katma değerli ürüne dönüştürmesi.
Üretici Köse, kendi kurduğu sistem sayesinde lavanta çiçeklerinden lavanta yağı elde ediyor.
Bu yöntem, üreticinin yalnızca ham ürünü satmak yerine lavantayı işleyerek daha yüksek katma değerli bir ürüne dönüştürmesine imkân sağlıyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın lavanta yetiştiriciliğine ilişkin teknik yayınlarında da lavanta çiçeklerinden elde edilen uçucu yağın kozmetik ve tıbbi amaçlarla kullanıldığı, üretimde hasadın genel olarak çiçeklenmenin yaklaşık yüzde 80 seviyesine ulaştığı dönemde gerçekleştirildiği belirtiliyor.
Kıraç arazilerin alternatif ürünü
Lavanta, tarımsal üretimde son yıllarda alternatif ürün olarak öne çıkan tıbbi ve aromatik bitkilerden biri.
Bunun önemli nedenlerinden biri, su ihtiyacının birçok tarımsal ürüne göre düşük olması ve farklı toprak koşullarına uyum sağlayabilmesi.
Tarım ve Orman Bakanlığı, lavantanın kullanılmayan, sulama imkânı kısıtlı ve kıraç arazilerde de yetiştirilebildiğine dikkat çekiyor. Ayrıca lavanta üretiminin yalnızca çiçek satışıyla sınırlı kalmayıp yağ, kozmetik ürünleri, sabun, aromaterapi ürünleri ve benzeri alanlarda değerlendirilebildiği belirtiliyor.
Bu özellik, Erzincan gibi tarımsal üretimde alternatif ürün arayışlarının önem kazandığı bölgeler açısından lavantayı dikkat çekici bir seçenek haline getiriyor.
Erzincan'da lavanta için daha önce de önemli çalışmalar yapıldı
Yahşiler'deki üretim, Erzincan'da lavantaya yönelik çalışmaların ilk örneği değil.
Kentte lavantanın yalnızca peyzaj ürünü olarak değil, tıbbi ve aromatik bitkiler sektörünün bir parçası ve ekonomik bir üretim alanı haline getirilmesi hedefleniyor.
Kuzeydoğu Anadolu Kalkınma Ajansı tarafından hazırlanan Erzincan lavanta raporunda da il genelinde lavanta üretiminin yanı sıra Üzümlü Karacalar Köyü'nde 200 dekarlık lavanta bal ormanı kurulduğu bilgisi yer alıyor. Bu durum lavantanın arıcılık açısından da değerlendirilebildiğini gösteriyor.
Bir tarladan daha fazlası: Lavanta yağı
Lavantanın ekonomik değerini artıran en önemli unsurlardan biri, çiçeklerin işlenerek uçucu yağa dönüştürülmesi.
Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre taze lavanta çiçeklerinde uçucu yağ oranı çeşide göre değişmekle birlikte yaklaşık yüzde 0,8 ile yüzde 2,6 arasında bulunabiliyor. Elde edilen yağ; özellikle kozmetik ve parfümeri sektörlerinde kullanılıyor.
Bu nedenle Yahşiler Köyü'ndeki üretim, yalnızca lavanta yetiştiriciliği açısından değil, tarımsal ürünü işleyerek katma değer oluşturması bakımından da dikkat çekiyor.
Kemah'ta alternatif tarım için dikkat çeken örnek
Rıza Köse'nin 3 dekarlık alanda 7 bin kök lavanta ile ortaya koyduğu üretim, Kemah'ta alternatif tarımın mümkün olduğunu gösteren örneklerden biri olarak öne çıkıyor.
Üreticinin lavantadan yağ elde etmek için kendi sistemini kurması ise “üret, işle ve katma değer oluştur” anlayışının yerel ölçekteki dikkat çekici örneklerinden biri.
Kemah İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri, hasat sırasında üreticinin çalışmalarını yerinde inceleyerek bilgi alışverişinde bulundular.
Yahşiler'de başlayan hasatla birlikte tarlalar mor renge bürünürken, lavantanın önümüzdeki yıllarda Erzincan'ın farklı ilçelerinde de daha fazla üretici tarafından tercih edilip edilmeyeceği merak konusu oldu.
Bugün Yahşiler'de 3 dekarlık bir tarlada başlayan bu hikâye, doğru üretim ve işleme yöntemleriyle Erzincan'da yeni bir tarımsal gelir kapısının başlangıcı olabilir.
