Anadolu’nun siyasi açıdan en hareketli dönemlerinden biri olan 14. yüzyılda Erzincan’da dikkat çeken yöneticilerden biri de Ahi Ayna Bey oldu. Kaynaklara göre Erzincan, 1348 yılı civarında Ahi Ayna Bey’in yönetimine geçti ve şehir bir süre onun idaresinde kaldı.
Tarihi kaynaklarda Ahi Ayna Bey’in Erzincan’a ne zaman geldiği veya emirlik görevine nasıl getirildiğine dair ayrıntılı bilgiler bulunmuyor. Ancak ismindeki “Ahi” unvanı, onun Ahilik teşkilatıyla bağlantılı güçlü bir lider olduğunu düşündürüyor.
Orta Çağ Anadolu’sunda Ahilik, yalnızca bir esnaf teşkilatı değil aynı zamanda sosyal ve ekonomik düzenin korunmasında önemli rol oynayan bir yapı olarak biliniyor. Özellikle şehir hayatında etkili olan Ahi liderleri, bazı dönemlerde siyasi güç de elde edebiliyordu.
Araştırmalara göre Ahi Ayna Bey’in de Erzincan’daki güçlü Ahi teşkilatının önde gelen isimlerinden biri olduğu tahmin ediliyor. Bu durum, şehirde esnaf ve zanaatkarların siyasi süreçte etkili olduğunu gösteren önemli örneklerden biri olarak değerlendiriliyor.
Dönemin önemli kaynaklarından biri olan “Bezm u Rezm” adlı eserde ise Erzincan’ın Ahi Ayna Bey tarafından satın alındığına dair dikkat çekici bir ifade yer alıyor. Bu bilgi, o dönemde şehirlerin yalnızca askeri güçle değil, farklı siyasi ve ekonomik yollarla da yönetim değiştirebildiğini ortaya koyuyor.
Ahi Ayna Bey döneminde Erzincan’ın, Doğu Anadolu’nun önemli şehirlerinden biri olmaya devam ettiği belirtiliyor. Bölgenin ticaret yolları üzerinde bulunması ve farklı kültürlerin kesişme noktasında yer alması, Erzincan’ın stratejik önemini artırıyordu.
Tarihçiler, bu dönemin Anadolu’da merkezi otoritenin zayıfladığı ve yerel güçlerin öne çıktığı bir süreç olduğunu vurguluyor. Bu nedenle Erzincan gibi şehirlerde Ahiler, Türkmen beyleri veya yerel emirlerin yönetimde söz sahibi olması oldukça yaygın bir durum olarak görülüyor.
Ahi Ayna Bey’in Erzincan’daki yönetimi yaklaşık 14 yıl sürdü. Onun ölümünden sonra ise şehirde yeni bir siyasi dönem başladı ve Erzincan’ın yönetimi Pir Hüseyin adlı başka bir emire geçti.
Bu gelişmeler, Erzincan’ın Orta Çağ Anadolu tarihindeki yerel yönetim yapısını ve şehirdeki siyasi değişimleri gözler önüne seriyor.
