Erzincan'ın Türkiye'nin doğu-batı ve kuzey-güney ulaşım ağları üzerindeki stratejik konumu, dağlık coğrafyanın getirdiği zorluklarla birlikte değerlendiriliyor. Özellikle Sakaltutan, Kızıldağ ve Ahmediye geçitleri, kış aylarında yoğun kar yağışı, tipi, buzlanma ve görüş mesafesindeki azalma nedeniyle sürücüler açısından zorlu güzergâhlar arasında bulunuyor.
Kızıldağ Geçidi 2 bin 190 metre, Sakaltutan Geçidi 2 bin 160 metre, Ahmediye Geçidi ise 2 bin 120 metre rakıma sahip. Bu yüksek geçitlerdeki ulaşım koşulları, Erzincan'ın komşu illerle bağlantısının yıl boyunca güvenli şekilde sağlanması açısından önem taşıyor.
ÜÇ TÜNELİN TOPLAM UZUNLUĞU 21 BİN 535 METRE
2022 yılı TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmelerine dayandırılan proje bilgilerinde Sakaltutan Tüneli'nin 8 bin 780 metre ve çift tüplü, Ahmediye Tüneli'nin 6 bin 315 metre ve çift tüplü, Kızıldağ Tüneli'nin ise 6 bin 440 metre uzunluğunda olması öngörülüyor.
Bu rakamlar esas alındığında üç projenin toplam güzergâh uzunluğu 21 bin 535 metreye ulaşıyor.
Ancak projelerin güncel ihale, ödenek ve yapım aşamalarının yetkili kurumlar tarafından açıklanması gerekiyor. Projelerin tamamlandığına ilişkin önceki açıklamalar, tünellerin fiilen inşa edildiği anlamına gelmiyor.
Erzincan'ın beklediği tünel yatırımları Türkiye Büyük Millet Meclisinde de gündeme taşındı.
Erzincan Milletvekili Süleyman Karaman ve Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül, TBMM oturumlarında konuyu defalarca gündeme getirdiler.
SAKALTUTAN TÜNELİ İÇİN BİLİMSEL ARAŞTIRMA: YÜZDE 34 YAKIT TASARRUFU
Erzincan'ın tünel ihtiyacına ilişkin dikkat çekici verilerden biri de akademik araştırmalardan geldi.
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi akademisyeni Oğuz Kürşat Demirci tarafından hazırlanan ve Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi'nin 2025 yılı 37. cilt, 2. sayısında yayımlanan araştırmada, Sakaltutan Geçidi yerine önerilen eğimsiz bir tünelin yakıt tüketimi, emisyon ve ekonomik etkileri incelendi.
Araştırmada mevcut 13 kilometrelik geçit yerine 11,1 kilometre uzunluğunda, sıfır eğimli bir tünel senaryosu ele alındı.
5 bin 196 araçlık trafik filosu üzerinden yapılan modellemeye göre önerilen tünel senaryosunda günlük yakıt tüketiminde 5 bin 41 litre, yani yaklaşık yüzde 34 azalma hesaplandı.
Aynı araştırmada karbondioksit salımında günlük 12,9 ton, yıllık yaklaşık 4 bin 700 ton azalma öngörüldü. Toplam yolculuk süresindeki günlük tasarrufun 211 saate ulaşabileceği, yıllık ekonomik faydanın ise yaklaşık 108 milyon TL olabileceği hesaplandı.
Karbon salımının ekonomik değeri de hesaba katıldığında bu rakamın yaklaşık 126,8 milyon TL'ye yükselebileceği belirtildi.
Bu sonuçlar, önerilen 11,1 kilometrelik varsayımsal tünel için oluşturulan modelin bulguları. Daha önce gündeme gelen 8 bin 780 metrelik Sakaltutan Tüneli projesinin kesinleşmiş tasarruf rakamları olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
TÜNEL YAPIMINDA JEOLOJİK GÜVENLİK ÖNEM TAŞIYOR
Erzincan'ın aktif tektonik yapısı ve dağlık coğrafyası, tünel projelerinde jeolojik ve jeoteknik çalışmaların önemini artırıyor.
Özellikle Sakaltutan çevresindeki fay ve kırık sistemleri, tünel güzergâhının belirlenmesinde ayrıntılı değerlendirme yapılmasını gerektiriyor. Fay zonlarına yakın kayaçlarda kırıklanma, ezilme, yeraltı suyu hareketleri ve kaya kütlesinin dayanımı gibi unsurlar tünel kazısının güvenliği bakımından önem taşıyor.
Bu nedenle tünel güzergâhlarının belirlenmesinde ayrıntılı jeolojik haritalama, derin sondajlar, jeofizik ölçümler ve hidrojeolojik incelemeler yapılması gerekiyor. Tünel giriş ve çıkışlarının da heyelan, kaya düşmesi ve çığ tehlikeleri bakımından değerlendirilmesi önem taşıyor.
ERZİNCAN'IN BEKLENTİSİ SOMUT TAKVİM
Erzincan'ın ulaşım altyapısının geliştirilmesi, yalnızca şehirler arası seyahat konforuyla sınırlı değil. Güvenli ve kesintisiz ulaşım; ticaret, lojistik, sağlık hizmetlerine erişim ve bölgesel ekonomik faaliyetler açısından da önem taşıyor.
Sakaltutan, Kızıldağ ve Ahmediye tünellerinin hayata geçirilmesi halinde yüksek geçitlerdeki kış koşullarına bağlı ulaşım güçlüklerinin azaltılması hedefleniyor.
Erzincan kamuoyunun yanıt beklediği temel sorular ise değişmiyor: Üç tünel projesinin güncel durumu nedir? Yapım için hangi ödenekler öngörülüyor? İhale ve inşaat süreçleri ne zaman başlayacak?
Komşu illerde ulaşım yatırımları gündeme gelirken Erzincan'ın da uzun yıllardır konuşulan tünel projeleri için somut bir yatırım ve uygulama takvimi bekleniyor.
