"48 Mahallelik Büyük Bir Şehir"
Evliya Çelebi'nin anlattığı Erzincan, bugünkünden çok farklı bir yerdi.
Seyahatnâme'de;
- 48 mahalle,
- 7 cami,
- 7 tekke,
- 11 hamam,
- kalenin dışında geniş bir yerleşim
olduğunu yazar. Bu bilgiler, dönemin Erzincan'ının Doğu Anadolu'nun önemli şehirlerinden biri olduğunu gösteriyor.
Bağlar ve Bahçeler Şehri
Evliya Çelebi sadece binaları anlatmıyor.
Erzincan'ın bağlarını, bahçelerini ve meyvelerini de övgüyle anlatıyor.
Şehrin verimli ovası sayesinde üzüm, meyve ve bahçeciliğin geliştiğini; çevrenin yeşilliğinin dikkat çektiğini aktarıyor. Bu yönüyle Erzincan'ı yalnızca askerî ve ticari değil, aynı zamanda tarımsal zenginliğiyle de öne çıkan bir şehir olarak tasvir ediyor.
Çarşılar Neden Bu Kadar Hareketliydi?
Evliya Çelebi'nin dikkatini çeken konulardan biri de ticaret hayatıydı.
Seyahatnâme'de çarşılar, hamamlar ve esnaf düzeni hakkında ayrıntılar verir.
Bu anlatım, Erzincan'ın 17. yüzyılda yalnızca bir sınır şehri değil, canlı bir ekonomik merkez olduğunu gösteriyor.
Bugün O Erzincan'dan Ne Kaldı?
İşte haberin en çarpıcı kısmı burada.
Evliya Çelebi'nin gezdiği şehir...
1784 depremini yaşadı.
1916 Rus işgalini gördü.
1939 Büyük Erzincan Depremi'nde ise neredeyse tamamen yok oldu.
Bu nedenle onun satırları, bugün artık var olmayan eski Erzincan'ın en önemli tanıklıklarından biri kabul ediliyor.
Aynı Yerde Dursaydı Ne Görecekti?
Eğer Evliya Çelebi bugün Erzincan'a gelseydi...
48 mahalleyi bulamazdı.
11 hamamı göremezdi.
Yüzyıllar önce anlattığı sokakların büyük bölümü artık yok.
Belki de en çok şaşıracağı şey, şehrin artık bambaşka bir yerde kurulmuş olması olurdu.
