Kudüs’te Mescid-i Aksa (Harem-i Şerif) sınırları içerisinde, Kubbetü’s-Sahra’nın tam merkezinde yer alan dev kaya kütlesi Hacer-i Muallak (Kutsal Kaya / Muallak Taşı), üç semavi din açısından büyük bir manevi ve tarihi önem taşıyor. Son dönemlerde Mescid-i Aksa’nın statüsüne yönelik tartışmalar ve Siyonist grupların söylemleriyle sık sık gündeme gelen kaya, Kudüs’ün ve Mescid-i Aksa’nın geleceği açısından da kritik bir sembol olarak öne çıkıyor.
İslam geleneğinde Miraç hatırası
Arapça "asılı duran taş" anlamına gelen Hacer-i Muallak, Müslümanlar için Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in (s.a.v.) İsra ve Miraç mucizesinin en güçlü simgelerinden biridir. Hz. Peygamber’in Miraç’a yükselirken üzerinde durduğu kabul edilen bu kaya, Emevi Halifesi Abdülmelik b. Mervan döneminde koruma altına alınarak üzerine Kubbetü’s-Sahra inşa edilmiştir. Kanuni Sultan Süleyman döneminde ise taşın alt kısmı duvarlarla desteklenerek muhafaza edilmiştir.
İslam inancında aynı zamanda Hz. İbrahim’in (a.s.) oğlu Hz. İsmail’i kurban etmek için hazırladığı yerin de bu kaya olduğu yönünde rivayetler bulunur.
"Havada duran taş" rivayeti nereden geliyor?
Halk arasında yüzyıllardır Hacer-i Muallak’ın fiziksel olarak havada asılı durduğu yönünde anlatılar bulunsa da, bu iddiaları doğrulayan sahih bir dini rivayet veya bilimsel bir kanıt yer almıyor.
Kayanın alt kısmında bulunan doğal boşluk ve mağara yapısı, içeriden yukarıya bakıldığında taşın havada durduğu izlenimini oluşturuyor. En geniş yeri 18 metre, en dar yeri 13,5 metre olan kayanın altına 11 basamaklı dar bir merdivenle iniliyor. Kayanın altındaki yaklaşık 1,5 metre yüksekliğinde ve 4,5 x 4,5 metre boyutlarındaki bu alan "Ruhlar Mağarası" olarak da anılıyor. Taşın üzerindeki delik ise geçmişte buranın bir sunak veya kurban yeri olarak kullanıldığına işaret ediyor.
Diğer inançlardaki yeri
Hacer-i Muallak, Yahudi ve Hristiyan geleneklerinde de merkez konumda yer alıyor:
-
Yahudilik: "Başlangıç Kayası" (Foundation Stone) olarak adlandırılan bu bölge, Yahudi inancına göre evrenin ve dünyalık yaratılışın başladığı yerdir. Yahudiler, tarihi Kudüs Mabedi'nin (Süleyman Mabedi) en kutsal bölümünün bu kaya üzerinde yer aldığına ve buranın yer ile göğün manevi birleşim noktası olduğuna inanır.
-
Hristiyanlık: Mesih'in yeryüzüne indiğinde tüm insanlığı bu kaya üzerinden tebliğe çağıracağı yönünde inanışlar mevcuttur.
Mescid-i Aksa’nın kalbinde yer alan Hacer-i Muallak, sadece geçmişten günümüze ulaşan tarihi bir kaya kütlesi olmanın ötesinde, Müslümanların Kudüs’le kurduğu manevi bağın ve Mescid-i Aksa’nın tarihi statüsünün temel taşlarından biri olmayı sürdürüyor.
