TMMOB tarafından, İliç’te faaliyet gösteren Anagold Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. uhdesindeki Çöpler Kompleks Maden İşletmesi’ne dayanak oluşturan tüm maden ruhsat, izin ve bağlı hakların iptali istemiyle 6 Ağustos 2025 tarihinde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’ne (MAPEG) başvuruda bulunulmuştu.
MAPEG’in başvuruya yanıt vermemesi üzerine talebin “zımnen reddedildiği” gerekçesiyle dava açılmıştı.
İlk Karar: Süre Aşımı
Erzincan İdare Mahkemesi, ruhsatların yıllar önce verildiğini, bu durumun bilinmemesinin kabul edilemeyeceğini belirterek davanın süresinde açılmadığı gerekçesiyle esas incelemesine geçmeden davayı süre aşımı nedeniyle reddetmişti.
Bu kararla birlikte ruhsatların hukuka uygunluğu yönünde herhangi bir değerlendirme yapılmamıştı.
İstinaf Süreci: “Yeni Maddi ve Hukuki Sebepler Var”
Karara karşı istinaf yoluna giden TMMOB, madenin faaliyete geçmesinden sonra ortaya çıkan gelişmelere dikkat çekti.
Başvuruda;
-
Maden sahasında dokuz işçinin yaşamını yitirdiği,
-
Tonlarca kimyasal ve zehirli atığın çevreye karıştığı,
-
Yeni maddi ve hukuki durumların oluştuğu,
-
Bu nedenle verilen tüm ruhsat ve izinlerin ileriye dönük olarak iptal edilmesi gerektiği
ileri sürüldü ve davanın süresinde açıldığı savunuldu.
Bölge İdare Mahkemesi: Süre Aşımı Yok
İstinaf başvurusunu inceleyen Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi, önemli bir değerlendirme yaptı.
Mahkeme, davaya konu başvurunun 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 10. maddesi kapsamında olduğunu belirterek, başvurunun tesis edildiği tarihteki şartlara değil, sonradan ortaya çıkan yeni maddi ve hukuki sebeplere dayandığını vurguladı.
Bu nedenle davanın, başvuru tarihinden itibaren 90 gün içinde açıldığı ve süresinde olduğu kanaatine varıldı.
Mahkeme, süre aşımı gerekçesiyle verilen ret kararında hukuka uygunluk bulunmadığını belirterek kararı kaldırdı ve dosyayı yeniden karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderdi.
Şimdi Ne Olacak?
Bölge İdare Mahkemesi’nin kararıyla birlikte süreç yeniden başlıyor.
Erzincan İdare Mahkemesi bu kez:
-
Ruhsatların hukuka uygunluğunu,
-
Sonradan ortaya çıktığı iddia edilen yeni maddi ve hukuki durumları,
-
İptal talebinin esasını
değerlendirerek karar verecek.
Bu karar, yalnızca İliç özelinde değil; maden ruhsatlarının iptaline yönelik hukuki süreçler açısından da emsal niteliği taşıyabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Kritik Süreç
İliç’teki maden faaliyetleri uzun süredir çevresel ve hukuki tartışmaların odağında yer alıyor. Bölge İdare Mahkemesi’nin verdiği bu karar, dosyanın kapanmadığını ve hukuki mücadelenin esasa girilerek sürdürüleceğini ortaya koydu.
Önümüzdeki süreçte ilk derece mahkemesinin vereceği karar, hem ruhsatların geleceği hem de idari işlemlerin denetimi açısından belirleyici olacak.
