TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Erzincan İl Temsilciliği, 12 Kasım kapsamında Türkiye genelinde eş zamanlı gerçekleştirilen basın açıklamasında mühendislerin ekonomik ve mesleki sorunlarına dikkat çekti. “Sabrımız tükendi” diyerek taleplerini sıralayan mühendisler, güvenli yapılaşma, bağımsız denetim, insanca ücret ve mesleki hakların güvence altına alınması çağrısında bulundu.
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, inşaat mühendislerinin çalışma koşullarından ekonomik haklarına, yapı güvenliğinden deprem yargılamalarına kadar pek çok konuda yaşanan sorunları gündeme taşımak amacıyla Türkiye'nin 81 ilinde eş zamanlı basın açıklaması gerçekleştirdi. Erzincan'da da yapılan açıklamada, mühendislik mesleğinin giderek değersizleştirildiği belirtilerek mevcut uygulamalara tepki gösterildi.
İnşaat mühendislerinin yalnızca köprü, baraj, yol, konut, okul ve hastane inşa eden kişiler olmadığına dikkat çekilen açıklamada, mühendislik hizmetlerinin doğrudan insan yaşamını ve toplumun güvenliğini ilgilendirdiği vurgulandı. Bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve teknik yeterliliğin yapı üretim sürecinin vazgeçilmez unsurları olduğu ifade edilerek mühendisliğin basit bir imza veya evrak işlemine indirgenmesine karşı çıkıldı.
Açıklamada, yıllardır uygulanan politikaların mühendislik hizmetlerini kamusal sorumluluk olmaktan uzaklaştırdığı ve yalnızca maliyet unsuru olarak değerlendirilmesine yol açtığı savunuldu. Mesleki bağımsızlığın zayıfladığı, liyakatin geri plana itildiği ve mühendislik emeğinin karşılığının verilmediği belirtilerek, “Mühendislik bir formalite değildir, insan yaşamının güvencesidir” mesajı verildi.
“İNŞAAT MÜHENDİSLERİ AĞIR SORUNLARLA KARŞI KARŞIYA”
Basın açıklamasında, inşaat mühendislerinin kamu ve özel sektörde karşılaştıkları ekonomik ve mesleki sorunlar ayrıntılı şekilde ele alındı.
Kamuda görev yapan mühendislerin üstlendikleri teknik, hukuki ve mali sorumluluklara rağmen yeterli ücret ve özlük haklarına sahip olmadığı belirtilirken ek gösterge, özel hizmet tazminatı, ek ödemeler ve emekliliğe yansıyan haklar konusunda iyileştirme yapılması gerektiği ifade edildi. Yetersiz mühendis istihdamı, taşeronlaşma ve liyakat ilkesine aykırı uygulamaların kamunun teknik kapasitesini olumsuz etkilediği kaydedildi.
Özel sektörde çalışan mühendislerin ise düşük ücret, uzun çalışma saatleri, karşılığı ödenmeyen fazla mesai ve güvencesiz istihdam sorunlarıyla mücadele ettiği belirtildi. Mühendislerin sigorta primlerinin gerçek ücretleri üzerinden yatırılmaması ve çalışma günlerinin eksik bildirilmesinin sosyal güvenlik haklarında ciddi kayıplara neden olduğu vurgulandı.
Emekli mühendislerin de yetersiz aylıklar nedeniyle ekonomik sıkıntı yaşadığına dikkat çekilen açıklamada, mesleğe yıllarını vermiş mühendislerin insanca yaşam koşullarına kavuşması gerektiği ifade edildi.
YAPI DENETİMİNDE BAĞIMSIZLIK VE GÜVENLİK VURGUSU
Açıklamanın önemli başlıklarından biri de yapı denetim sistemi oldu. Yapı denetim hizmetlerinin maliyet baskısı altında yürütülmesinin kamu güvenliğini tehlikeye düşürebileceğine işaret edilerek, denetim mekanizmasının bağımsız ve etkin bir yapıya kavuşturulması istendi.
Şantiye şefliğinin yapı üretiminin her aşamasında fiilen yürütülmesi gereken önemli bir mühendislik hizmeti olduğu belirtilirken, çok sayıda şantiyede aynı anda görevlendirme yapılmasının bu hizmetin gerçek işlevini zayıflattığı ifade edildi. Her şantiyede bir şef bulunması, şantiye şeflerinin ücret ve çalışma koşullarının güvence altına alınması gerektiği dile getirildi.
Proje ve danışmanlık hizmetlerinde de sınırsız fiyat rekabetinin kalite kaybına yol açtığı belirtilerek mühendislik bilgi ve birikiminin en düşük bedelle satın alınabilecek sıradan bir hizmet olarak görülmemesi gerektiği kaydedildi.
“DEPREM DOĞA OLAYIDIR, YIKIM KADER DEĞİLDİR”
Türkiye'nin bir deprem ülkesi olduğunun hatırlatıldığı açıklamada, yapı güvenliğinin yalnızca mühendisleri ilgilendiren bir meslek meselesi değil, doğrudan toplumun yaşam hakkıyla ilgili olduğu vurgulandı.
“Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir” ifadelerine yer verilen açıklamada, bilimsel planlama, nitelikli mühendislik hizmetleri ve bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçlarının azaltılabileceği belirtildi.
Ülkenin güncel ve kapsamlı bir yapı stoku envanterine ihtiyaç duyduğu ifade edilirken milyonlarca vatandaşın yaşadığı binaların güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürdüğüne dikkat çekildi. İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projelerine aykırı inşa edilmiş yapıların teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandığı yönündeki eleştiriler de gündeme getirildi.
Yapıların yalnızca inşaat aşamasında değil, kullanım ömürleri boyunca da denetlenmesi gerektiği belirtilerek taşıyıcı sistemlere yapılan müdahalelerin ve zaman içerisinde meydana gelen hasarların düzenli olarak takip edilmesi istendi.
Açıklamada, “Güvenli bir yapıda yaşamak ayrıcalık değil, temel bir insan hakkıdır. Bir yurttaşın yaşadığı, satın aldığı veya kiraladığı binanın güvenliğini bilmesi en doğal hakkıdır” denildi.
DEPREM YARGILAMALARINDA ADİL SORUMLULUK ÇAĞRISI
İnşaat mühendislerinin hukuki sorumluluklarına da değinilen açıklamada, özellikle deprem davalarında gerçek sorumluların bilimsel ve teknik veriler ışığında belirlenmesi gerektiği savunuldu.
İmar afları, yapıların taşıyıcı sistemlerine sonradan yapılan müdahaleler ve mühendislerin bilgisi ya da denetimi dışında gerçekleştirilen uygulamaların sonuçlarının, kusur ve nedensellik ilişkisi yeterince değerlendirilmeden mühendislerin üzerine yüklenmesine tepki gösterildi.
Mühendislerin fiilî görevleri, yetkileri ve kusurlarıyla orantılı sorumluluk taşıması gerektiği ifade edilirken, deprem davalarında uzmanlaşmış bilirkişilik sistemi oluşturulması ve teknik ihtisas mahkemelerinin kurulması talep edildi.
İNŞAAT MÜHENDİSLERİ TALEPLERİNİ SIRALADI
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, açıklamasında mesleğin geleceği ve toplumun güvenli yaşam hakkı için hayata geçirilmesini istediği talepleri de kamuoyuyla paylaştı.
Öne çıkan talepler arasında şunlar yer aldı:
-
Mühendislerin bilgi, emek ve sorumluluklarına uygun ücret alması, güvenceli çalışma koşullarının sağlanması.
-
SGK primlerinin gerçek ücretler üzerinden yatırılması ve kayıt dışı çalışmanın önlenmesi.
-
Kamuda mühendislerin ücret ve özlük haklarının iyileştirilmesi, liyakate dayalı atama yapılması.
-
Genç mühendisler için planlı istihdam politikalarının hayata geçirilmesi.
-
Emekli mühendislerin aylıklarının insanca yaşam düzeyine yükseltilmesi.
-
Yetkin mühendislik sisteminin yasalaştırılması ve meslek odalarının eğitim, belgelendirme ve denetim yetkilerinin korunması.
-
Şantiye şefliğinin tam zamanlı ve fiilen yürütülen bir hizmet hâline getirilmesi.
-
Her şantiyeye bir şef görevlendirilmesi.
-
Yapı denetim sisteminin mali ve idari açıdan bağımsızlaştırılması.
-
Ülke genelinde yapı stoku envanterinin çıkarılması ve riskli yapıların bilimsel yöntemlerle belirlenmesi.
-
Yapıların kullanım ömürleri boyunca periyodik olarak denetlenmesi.
-
Kadın mühendislerin karşılaştığı ayrımcılık, mobbing ve şiddetin önlenmesi.
-
Mühendislik eğitiminin bilimsel yeterlilik ve ülkenin ihtiyaçları doğrultusunda yeniden ele alınması.
“SORUNLARIN TESPİT EDİLMESİNİ DEĞİL, ÇÖZÜLMESİNİ İSTİYORUZ”
Açıklamada, İnşaat Mühendisleri Odası tarafından yürütülen “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyasına da dikkat çekildi. Kampanya kapsamında şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde meslektaşlarla bir araya gelindiği, hazırlanan sorun ve taleplerin ilgili kurumlara, karar vericilere ve Türkiye Büyük Millet Meclisine iletildiği belirtildi.
Ancak gelinen noktada yalnızca sorunların tespit edilmesinin yeterli olmadığı ifade edilerek çözüm için somut adımlar atılması gerektiği vurgulandı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi, ilgili bakanlıklar ve kamu kurumlarına çağrıda bulunan mühendisler, mesleki sorunların çözülmesinin aynı zamanda halkın can ve mal güvenliğinin korunması anlamına geldiğini belirtti.
Açıklamanın sonunda mühendislerin ayrıcalık değil, emeklerinin karşılığını, mesleklerinin saygınlığını ve yetkileriyle uyumlu sorumluluklar istedikleri ifade edildi.
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, mesleğin değersizleştirilmesine, mühendislik emeğinin sömürülmesine ve yapı güvenliğini zayıflatan uygulamalara karşı mücadelelerini sürdüreceklerini bildirdi.
“Mesleğimizi savunacağız, emeğimizi savunacağız, halkımızın yaşam hakkını savunacağız, kamu yararını savunacağız” mesajının verildiği açıklama, “Yan yanayız, omuz omuzayız, 81 ilde alanlardayız. Talebimiz geleceğimiz! Yaşasın örgütlü mücadelemiz!” ifadeleriyle sona erdi.
