Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi’nden (EBYÜ) Türk tarihinin yurt dışındaki izlerine ışık tutacak önemli bir akademik çalışma geliyor. Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü, Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Funda Naldan Ciminli’nin yürütücülüğünü yaptığı “Romanya’daki Türk Şehitlikleri ve Türk Tarihindeki Yeri” başlıklı proje, TİKA tarafından onaylandı.
Proje, Türkiye tarihinin yalnızca Anadolu’da değil, farklı coğrafyalarda da bıraktığı izleri araştırma bakımından dikkat çekiyor. Özellikle Birinci Dünya Savaşı yıllarında Avrupa’da görev yapan Osmanlı askerlerinin hatıralarını yaşatan şehitlikler, Türk askerî tarihi ve ortak tarih hafızası açısından önem taşıyor.
Romanya’da Türk askerlerinin bıraktığı tarihî izler
Romanya’daki Türk şehitliklerinin tarihî arka planında Birinci Dünya Savaşı bulunuyor. Osmanlı Devleti, savaş sırasında müttefikleriyle birlikte Avrupa’nın farklı cephelerinde askerî birlikler görevlendirdi. Galiçya ve Romanya cepheleri de Türk askerlerinin mücadele ettiği önemli bölgeler arasında yer aldı.
Akademik çalışmalarda, Doğu Avrupa’da görev yapan 15. ve 6. Türk Kolordularının faaliyetleri ele alınıyor. Araştırmacı Volkan Marttin’in 2017 yılında yayımlanan “Birinci Dünya Savaşı'nda Avrupa'daki Türk Cephelerinden Galiçya-Romanya Örneğinde Savaş Tarihi Üzerine Düşünceler” başlıklı makalesi de arşiv belgeleri üzerinden bu cephelerdeki Türk birliklerinin durumunu inceliyor.
Slobozia Türk Şehitliği dikkat çekiyor
Romanya’daki Türk askerî mirasının önemli noktalarından biri Slobozia Uluslararası Askerî Şehitliği. Burada 1916-1918 yılları arasında Galiçya Cephesi ve Romanya’da hayatını kaybeden Türk askerlerinin kabirleri bulunuyor.
Şehitlik, 1932 yılında Slobozia Belediyesi tarafından yaptırıldı. Türkiye'nin Bükreş Büyükelçiliği ve TİKA heyetinin 2025 yılında gerçekleştirdiği ziyarette, şehitliğin TİKA koordinasyonunda restore edilmesine yönelik görüşmeler de gündeme geldi. Söz konusu alanda Türk askerlerine ait toplu mezar, tek mezarlar ve anıt bulunduğu bildirildi.
Kültür ve Turizm Bakanlığının yurt dışındaki şehitliklere ilişkin envanterinde de Slobozia Şehitliği yer alıyor. Envanterde şehitliğin 18 Eylül 1932 tarihinde yapıldığı ve Birinci Dünya Savaşı'nda hayatını kaybeden askerlerin burada bulunduğu bilgisi aktarılıyor.
Prof. Dr. Ciminli’nin çalışma alanı da dikkat çekiyor
Prof. Dr. Funda Naldan Ciminli’nin akademik geçmişinde tarihî ve kültürel mirasa yönelik araştırmalar da bulunuyor. EBYÜ Akademik Veri Yönetim Sistemi'nde yer alan bilgilere göre Ciminli, daha önce Çayırlı ilçesindeki mezar taşlarında bulunan nesne, insan ve hayvan sembolizminin araştırılması ile Yunanistan ve Akdeniz-Ege adalarındaki Osmanlı dönemi vakıf eserlerine ilişkin arşiv çalışmalarında görev aldı.
Bu birikim, Romanya’daki Türk şehitliklerinin tarihî ve kültürel yönleriyle ele alınacağı yeni çalışma açısından da dikkat çekici bir akademik arka plan oluşturuyor.
Projenin ayrıntıları merak ediliyor
TİKA tarafından onaylanan projenin başlığı ve yürütücüsü açıklanmış durumda. Ancak araştırmanın hangi şehirlerdeki şehitlikleri kapsayacağı, saha çalışmalarının nasıl yürütüleceği, arşiv ve belgeleme yöntemleri ile takvimi konusunda henüz ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.
Projenin tamamlanmasıyla Romanya’daki Türk şehitliklerinin tarihî önemine, Türk askerlerinin Avrupa cephelerindeki varlığına ve bu mirasın korunmasına ilişkin yeni bilgilerin ortaya konulması bekleniyor. Erzincan’dan yürütülecek bu akademik çalışma, yurt dışında bulunan tarihî mirasımızın araştırılması ve gelecek kuşaklara aktarılması bakımından önem taşıyor.
